<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X25n0501"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 501 金刚经如是经義</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 501 金刚经如是经義</title> <author>淸 行敏述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">501</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经如是经義</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00037"> <charName>CBETA CHARACTER CB00037</charName> <mapping cb:dec="983077" type="PUA">U+F0025</mapping> <mapping type="unicode">U+26FC6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/砀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06326"> <charName>CBETA CHARACTER CB06326</charName> <mapping cb:dec="989366" type="PUA">U+F18B6</mapping> <mapping type="unicode">U+455E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[菛@良]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06745"> <charName>CBETA CHARACTER CB06745</charName> <mapping cb:dec="989785" type="PUA">U+F1A59</mapping> <mapping type="unicode">U+23A4A</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[歹*桀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-16T15:46:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0681a" n="0681a"/> <lb ed="X" n="0681a01"/> <lb ed="X" n="0681a02"/><cb:docNumber>No. 501</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0681a03"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0681001" n="0681001"/>金刚经如是经義卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0681a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu> <lb ed="X" n="0681a05"/><lb ed="R092" n="0707a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681a0501">金刚般若波罗蜜经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a06"/><lb ed="R092" n="0707a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681a0601">金性坚刚。能破万物。如人有智慧。能断绝贪嗔痴 <lb ed="X" n="0681a07"/><lb ed="R092" n="0707a04"/>一切诸相。梵语般若。华言智慧。性体昭融。善破一 <lb ed="X" n="0681a08"/><lb ed="R092" n="0707a05"/>切烦恼。转为妙用。梵语波罗蜜。华言到彼岸。众生 <lb ed="X" n="0681a09"/><lb ed="R092" n="0707a06"/>作业受苦生死轮迴之地。谓之此岸。诸<persName>佛</persName>菩萨究 <lb ed="X" n="0681a10"/><lb ed="R092" n="0707a07"/>竟超脱淸净安乐之地。谓之彼岸。凡夫即此岸。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0681a11"/><lb ed="R092" n="0707a08"/>道即彼岸。一念恶即此岸。一念善即彼岸。六道如 <lb ed="X" n="0681a12"/><lb ed="R092" n="0707a09"/>苦海。无舟不能渡。以般若六度为舟航。渡六道之 <lb ed="X" n="0681a13"/><lb ed="R092" n="0707a10"/>苦海。故云到彼岸。言人之智慧。如金之刚。便可脱 <lb ed="X" n="0681a14"/><lb ed="R092" n="0707a11"/>離业障。至<persName>佛</persName>地位。故曰般若波罗蜜经。径也。学<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0681a15"/><lb ed="R092" n="0707a12"/>之捷径。即成<persName>佛</persName>之道路。凡人欲到此路。当内修般 <lb ed="X" n="0681a16"/><lb ed="R092" n="0707a13"/>若以至究竟。若但能诵说。心不依行。是身外觅<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0681a17"/><lb ed="R092" n="0707a14"/>向外求经。终不悟理见性。故<persName>佛</persName>号为金刚般若波 <lb ed="X" n="0681a18"/><lb ed="R092" n="0707a15"/>罗蜜经。总是要人从凡悟圣。永息迷心也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0681a19"/><lb ed="R092" n="0707a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><head>〇法会因由分第一</head><p xml:id="pX25p0681a1909" cb:place="inline">说法聚会。由此起因。分者。分 <lb ed="X" n="0681a20"/><lb ed="R092" n="0707a17"/>也。梁昭明太子。以经文浩繁。故分为三十二分。使 <lb ed="X" n="0681a21"/><lb ed="R092" n="0707a18"/>人便于讲诵也。</p> <lb ed="X" n="0681a22"/><lb ed="R092" n="0707b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681a2201">如是我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a23"/><lb ed="R092" n="0707b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681a2301">阿难自言如是之法。我从<persName>佛</persName>闻。明非自说。如者。众 <lb ed="X" n="0681a24"/><lb ed="R092" n="0707b03"/>生之性。万别千差。动静不一无可比类。无可等伦 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0681b" n="0681b"/> <lb ed="X" n="0681b01"/><lb ed="R092" n="0707b04"/>是者。即是众生之性。離性更无别法。法非有无谓 <lb ed="X" n="0681b02"/><lb ed="R092" n="0707b05"/>之如。皆是<persName>佛</persName>法谓之是。闻者。听闻也。听非无闻。亦 <lb ed="X" n="0681b03"/><lb ed="R092" n="0707b06"/>非有闻。了无取舍。名为真闻。故云。水不離波波是 <lb ed="X" n="0681b04"/><lb ed="R092" n="0707b07"/>水。镜水尘风不到时。应现无瑕照天地。又颂曰。猿 <lb ed="X" n="0681b05"/><lb ed="R092" n="0707b08"/>啼岭上。鹤唳林间。断雲风捲。水激长湍。最爱晚秋 <lb ed="X" n="0681b06"/><lb ed="R092" n="0707b09"/>霜午夜。一声新雁觉天寒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b07"/><lb ed="R092" n="0707b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681b0701">一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name>祇树给独园。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b08"/><lb ed="R092" n="0707b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681b0801">一时者。当日说法之时。<persName>佛</persName>。梵语。华言觉。谓能觉悟 <lb ed="X" n="0681b09"/><lb ed="R092" n="0707b12"/>自性。幷觉悟群生也。孔子曰。西方有大圣人。不治 <lb ed="X" n="0681b10"/><lb ed="R092" n="0707b13"/>而不乱。不言而自信。不化而自行。正指<persName>佛</persName>也。生于 <lb ed="X" n="0681b11"/><lb ed="R092" n="0707b14"/><name role="" type="person">周昭王</name>时。号曰释迦。舍卫。波斯匿王所居之国。只 <lb ed="X" n="0681b12"/><lb ed="R092" n="0707b15"/>树。乃匿王太子祇陀所施。<name role="" type="person">舍卫国</name>有名须达拏者。 <lb ed="X" n="0681b13"/><lb ed="R092" n="0707b16"/>常施孤独贫人。因称<name role="" type="person">给孤独</name>长者。曾往护弥长者 <lb ed="X" n="0681b14"/><lb ed="R092" n="0707b17"/>家求婚。其家请<persName>佛</persName>说法。须达拏闻之。心开意解。欲 <lb ed="X" n="0681b15"/><lb ed="R092" n="0707b18"/>请<persName>佛</persName>归。<persName>佛</persName>令先归求地。唯<name role="" type="person">祇陀太子</name>有园。遂往求 <lb ed="X" n="0681b16"/><lb ed="R092" n="0708a01"/>之。太子戏曰。尔布金满园我即与汝。须达随运金 <lb ed="X" n="0681b17"/><lb ed="R092" n="0708a02"/>佈之。太子见其意诚。却金许地。同建精舍。请<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0681b18"/><lb ed="R092" n="0708a03"/>法。故名<name role="" type="person">给孤独园</name>。<persName>佛</persName>在此将以说经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b19"/><lb ed="R092" n="0708a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681b1901">与大比丘众千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b20"/><lb ed="R092" n="0708a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681b2001">梵语比丘。比。破也。邱。烦恼也。言能破除烦恼。华言 <lb ed="X" n="0681b21"/><lb ed="R092" n="0708a06"/>僧。亦名乞士。上乞法于诸<persName>佛</persName>。以明<anchor xml:id="nkr_note_add_0681b2101" n="0681b2101"/><anchor xml:id="beg0681b2101" n="0681b2101"/>己<anchor xml:id="end0681b2101"/>之真性。下乞 <lb ed="X" n="0681b22"/><lb ed="R092" n="0708a07"/>食于世人。以为世人种福。大比丘。乃得道之深者。 <lb ed="X" n="0681b23"/><lb ed="R092" n="0708a08"/><persName>佛</persName>欲讲真空无相妙理。非成材达德之大比丘。安 <lb ed="X" n="0681b24"/><lb ed="R092" n="0708a09"/>能言下顿悟。故与之俱处于园中。其众有千二百 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0681c" n="0681c"/> <lb ed="X" n="0681c01"/><lb ed="R092" n="0708a10"/>五十人。具见信从之多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c02"/><lb ed="R092" n="0708a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681c0201">尔时<persName>世尊</persName>食时著衣持钵<note place="inline">至</note>次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c0201" n="0681c0201"/><anchor xml:id="beg0681c0201" n="0681c0201"/>已<anchor xml:id="end0681c0201"/>还至本处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c03"/><lb ed="R092" n="0708a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681c0301">尔时。言彼时。<persName>佛</persName>为三界之尊。擧世恭敬。故称<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0681c04"/><lb ed="R092" n="0708a13"/>正当吃食之时。著柔和忍辱之衣。持四天王所献 <lb ed="X" n="0681c05"/><lb ed="R092" n="0708a14"/>之钵。乞食于人。<persName>佛</persName>为王太子。而乃持钵乞食。欲使 <lb ed="X" n="0681c06"/><lb ed="R092" n="0708a15"/>後世比丘。不植资产。不生憍慢之意。次第乞者。不 <lb ed="X" n="0681c07"/><lb ed="R092" n="0708a16"/>择贫富贵贱。巡门而乞。大慈平等。乞毕。复归于园。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c08"/><lb ed="R092" n="0708a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681c0801">饭食讫收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c0801" n="0681c0801"/><anchor xml:id="beg0681c0801" n="0681c0801"/>已<anchor xml:id="end0681c0801"/>敷座而坐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c09"/><lb ed="R092" n="0708a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681c0901">食毕。收衣钵。无繫恋也。洗足。欲淸净也。敷座。陈设 <lb ed="X" n="0681c10"/><lb ed="R092" n="0708b01"/>讲座也。此说法常仪。智者禅师颂曰。法身本非食。 <lb ed="X" n="0681c11"/><lb ed="R092" n="0708b02"/>应化亦如然。为长人天福。慈悲作福田。收衣息劳 <lb ed="X" n="0681c12"/><lb ed="R092" n="0708b03"/>虑。洗足離尘缘。欲证三空理。跏趺示入禅。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0681c13"/><lb ed="R092" n="0708b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><head>〇善现起请分第二</head><p xml:id="pX25p0681c1309" cb:place="inline">善现。须菩提之别名。初生时。 <lb ed="X" n="0681c14"/><lb ed="R092" n="0708b05"/>其家尽空。相师占之。唯善唯吉。故又名善吉。于大 <lb ed="X" n="0681c15"/><lb ed="R092" n="0708b06"/>众中起身。请问<persName>佛</persName>法。</p> <lb ed="X" n="0681c16"/><lb ed="R092" n="0708b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681c1601">时长老须菩提在大众中<note place="inline">至</note>而白<persName>佛</persName>言稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c17"/><lb ed="R092" n="0708b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681c1701">长老。年高德尊之称。从座而起。将以请<persName>佛</persName>说法。偏 <lb ed="X" n="0681c18"/><lb ed="R092" n="0708b09"/>袒右肩。乃执役服劳之礼。忏悔谢过之仪。右膝著 <lb ed="X" n="0681c19"/><lb ed="R092" n="0708b10"/>地。右是正道。左是邪道。此用正道以皈依也。合掌。 <lb ed="X" n="0681c20"/><lb ed="R092" n="0708b11"/>心合于道。道合于心。所以收<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c2001" n="0681c2001"/><anchor xml:id="beg0681c2001" n="0681c2001"/>敛<anchor xml:id="end0681c2001"/>起敬。总是整理威 <lb ed="X" n="0681c21"/><lb ed="R092" n="0708b12"/>仪。以伸问词。稀有者。赞<persName>佛</persName>为擧世所罕见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c22"/><lb ed="R092" n="0708b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0681c2201"><persName>如来</persName>善护念诸菩萨善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c23"/><lb ed="R092" n="0708b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0681c2301">此一段。须菩提请问之词。而首称<persName>佛</persName>曰<persName>如来</persName>。如者。 <lb ed="X" n="0681c24"/><lb ed="R092" n="0708b15"/>寂然不动。真性之本体。来者。感而遂通。真性之应 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0682a" n="0682a"/> <lb ed="X" n="0682a01"/><lb ed="R092" n="0708b16"/>用。心常空寂。湛然淸净。无所从来。亦无所去。故称 <lb ed="X" n="0682a02"/><lb ed="R092" n="0708b17"/><persName>佛</persName>为<persName>如来</persName>。善护念者。令诸学人。以般若智慧。炼自 <lb ed="X" n="0682a03"/><lb ed="R092" n="0708b18"/>身心。不令妄起憎爱。沾染六尘。堕生死苦海。唯其 <lb ed="X" n="0682a04"/><lb ed="R092" n="0709a01"/>善护念故。又善委付嘱讬诸菩萨。教之奉法而行。 <lb ed="X" n="0682a05"/><lb ed="R092" n="0709a02"/>念念精进。勿使断绝。须菩提说此二句。欲<persName>佛</persName>说法 <lb ed="X" n="0682a06"/><lb ed="R092" n="0709a03"/>以教人。使人得证<persName>佛</persName>果。菩萨。即受<persName>如来</persName>教法之人。 <lb ed="X" n="0682a07"/><lb ed="R092" n="0709a04"/>为修行者之通称。在讲座者甚众。故曰诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a08"/><lb ed="R092" n="0709a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682a0801"><persName>世尊</persName>善男子善女人<note place="inline">至</note>应云何住云何降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a09"/><lb ed="R092" n="0709a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682a0901">善男子。正定心也。善女人。正慧心也。谓能决断定 <lb ed="X" n="0682a10"/><lb ed="R092" n="0709a07"/>慧。永无退转也。阿。无也。无诸垢染也。耨多罗。上也。 <lb ed="X" n="0682a11"/><lb ed="R092" n="0709a08"/>三界无能比也。三。正也。正见也。藐。遍也。一切有情。 <lb ed="X" n="0682a12"/><lb ed="R092" n="0709a09"/>无不遍有。三菩提。知也。知一切有情皆有<persName>佛</persName>性。梵 <lb ed="X" n="0682a13"/><lb ed="R092" n="0709a10"/>语阿耨多罗三藐三菩提。华言无上正<persName>等正觉</persName>。谓 <lb ed="X" n="0682a14"/><lb ed="R092" n="0709a11"/>真性也。得此性者。所以为<persName>佛</persName>。超脱三界。不复轮迴。 <lb ed="X" n="0682a15"/><lb ed="R092" n="0709a12"/>住。谓止而不迁。降伏。谓能制之御之。须菩提发问 <lb ed="X" n="0682a16"/><lb ed="R092" n="0709a13"/>曰。若善男子善女人。发求正觉之心。应当于何所 <lb ed="X" n="0682a17"/><lb ed="R092" n="0709a14"/>安住。一切众生躁扰不停。犹如飘风动摇隙尘。念 <lb ed="X" n="0682a18"/><lb ed="R092" n="0709a15"/>念相续。无有闲歇。若欲修行。当以何道降伏其意。 <lb ed="X" n="0682a19"/><lb ed="R092" n="0709a16"/>欲<persName>世尊</persName>指示用功法则。川禅师云。这问从甚处出 <lb ed="X" n="0682a20"/><lb ed="R092" n="0709a17"/>来。颂曰。你喜我不喜。君悲我不悲。雁思飞塞北。燕 <lb ed="X" n="0682a21"/><lb ed="R092" n="0709a18"/>忆旧巢归。秋月春花无限意。个中只许自家知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a22"/><lb ed="R092" n="0709b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682a2201"><persName>佛</persName>言善哉善哉须菩提<note place="inline">至</note>善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a23"/><lb ed="R092" n="0709b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682a2301"><persName>佛</persName>赞须菩提所说。<persName>如来</persName>二句甚善。能知我意。善教 <lb ed="X" n="0682a24"/><lb ed="R092" n="0709b03"/>诸人不起妄念。心常精进。勿令染著诸法相也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0682b" n="0682b"/> <lb ed="X" n="0682b01"/><lb ed="R092" n="0709b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682b0101">汝今谛听当为汝说<note place="inline">至</note>应如是住如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682b02"/><lb ed="R092" n="0709b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682b0201">谛。详审也。若善男子善女人。发正觉之心。即是当 <lb ed="X" n="0682b03"/><lb ed="R092" n="0709b06"/>止之地。就此而住。不可暂離。设或妄心萌动。当以 <lb ed="X" n="0682b04"/><lb ed="R092" n="0709b07"/>此为制御之方。两如是。言只这裡便是。不必他求。 <lb ed="X" n="0682b05"/><lb ed="R092" n="0709b08"/>凡夫之心动而昏。圣人之心静而明。凡夫多被境 <lb ed="X" n="0682b06"/><lb ed="R092" n="0709b09"/>碍心。事碍理。不知心空境自空。理寂事自寂。心境 <lb ed="X" n="0682b07"/><lb ed="R092" n="0709b10"/>两忘。乃是真法。忘境犹易。忘心最难。若不忘心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0682b0701" n="0682b0701"/><anchor xml:id="beg0682b0701" n="0682b0701"/>但<anchor xml:id="end0682b0701"/> <lb ed="X" n="0682b08"/><lb ed="R092" n="0709b11"/>欲忘境。境不能忘。反增纷扰。故万法唯心。若能见 <lb ed="X" n="0682b09"/><lb ed="R092" n="0709b12"/>性。不生妄念。便是降伏其心也。庞颂曰。世人重珍 <lb ed="X" n="0682b10"/><lb ed="R092" n="0709b13"/>宝。我贵刹那静。金多乱人心。静见真如性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682b11"/><lb ed="R092" n="0709b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682b1101">唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682b12"/><lb ed="R092" n="0709b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682b1201">唯然者。领诺之词。须菩提听<persName>佛</persName>所说。而欣然领诺。 <lb ed="X" n="0682b13"/><lb ed="R092" n="0709b16"/>愿<persName>佛</persName>廣说。令中下根機。皆欢喜听受。尽得开悟也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0682b14"/><lb ed="R092" n="0709b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><head>〇大乘正宗分第三</head><p xml:id="pX25p0682b1409" cb:place="inline">乘。载也。载度一切众生。乃正 <lb ed="X" n="0682b15"/><lb ed="R092" n="0709b18"/>大之宗派。</p> <lb ed="X" n="0682b16"/><lb ed="R092" n="0710a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682b1601"><persName>佛</persName>告须菩提诸菩萨摩诃萨应如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682b17"/><lb ed="R092" n="0710a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682b1701">摩诃。大也。摩诃萨虽未成<persName>佛</persName>。实高菩萨一头地。菩 <lb ed="X" n="0682b18"/><lb ed="R092" n="0710a03"/>萨念虑淸净。慈悲喜捨。种种方便。化导众生。摩诃 <lb ed="X" n="0682b19"/><lb ed="R092" n="0710a04"/>萨虽在尘劳。心常淸净。能化所化。心无所著。乃大 <lb ed="X" n="0682b20"/><lb ed="R092" n="0710a05"/>悟人也。人心妄念。最易潜滋暗长。故<persName>佛</persName>告须菩提 <lb ed="X" n="0682b21"/><lb ed="R092" n="0710a06"/>等。又单提一句应如是降伏其心。言当以此淸净 <lb ed="X" n="0682b22"/><lb ed="R092" n="0710a07"/>智慧。降伏其妄心也。下文度众生。而无一毫著相。 <lb ed="X" n="0682b23"/><lb ed="R092" n="0710a08"/>正是降伏心处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682b24"/><lb ed="R092" n="0710a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682b2401">所有一切众生之类<note place="inline">至</note>若非有想若非无想。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0682c" n="0682c"/> <lb ed="X" n="0682c01"/><lb ed="R092" n="0710a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682c0101">一切含灵。谓之众生。俱有<persName>佛</persName>性。非独人也。卵生。禽 <lb ed="X" n="0682c02"/><lb ed="R092" n="0710a11"/>鸟之类。胎生。人兽之类。湿生。从湿而生。蚊萤之类。 <lb ed="X" n="0682c03"/><lb ed="R092" n="0710a12"/>化生。变化而生。蚕蛾之类。色是色身。想是思虑。有 <lb ed="X" n="0682c04"/><lb ed="R092" n="0710a13"/>色者。溺于情识。执有之心。妄见是非之辈。无色者。 <lb ed="X" n="0682c05"/><lb ed="R092" n="0710a14"/>離情绝欲。执著空相。不修福慧之辈。有想者。眼见 <lb ed="X" n="0682c06"/><lb ed="R092" n="0710a15"/>耳闻。常起妄念。口说<persName>佛</persName>法。心不依行。无想者。持静 <lb ed="X" n="0682c07"/><lb ed="R092" n="0710a16"/>坐禅。能除一切妄念。犹如木石。不习智慧方便。非 <lb ed="X" n="0682c08"/><lb ed="R092" n="0710a17"/>有想非无想者。一念寂然不动。似非有想。而实又 <lb ed="X" n="0682c09"/><lb ed="R092" n="0710a18"/>虚中能照。不是无想。有无俱遣。语默双忘。无取舍 <lb ed="X" n="0682c10"/><lb ed="R092" n="0710b01"/>爱憎之心。历数九类。正所谓一切众心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c11"/><lb ed="R092" n="0710b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682c1101">我皆令入无馀涅槃而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c12"/><lb ed="R092" n="0710b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682c1201">我。<persName>佛</persName>自称也。令入。使悟入也。无馀者。功行圆满。淸 <lb ed="X" n="0682c13"/><lb ed="R092" n="0710b04"/>净自然。全无习气烦恼。其中安乐。无有馀欠漏隙。 <lb ed="X" n="0682c14"/><lb ed="R092" n="0710b05"/>涅槃。圆满淸净之義。楞严经云。涅槃淸净。不生不 <lb ed="X" n="0682c15"/><lb ed="R092" n="0710b06"/>死之地。一切修行者所依归。乃超脱轮迴。出離生 <lb ed="X" n="0682c16"/><lb ed="R092" n="0710b07"/>死。即<persName>如来</persName>究竟到彼岸地位。灭者。灭尽一切习气。 <lb ed="X" n="0682c17"/><lb ed="R092" n="0710b08"/>度者。渡脱生死苦海。<persName>佛</persName>谓一切众生。皆因妄念蔽 <lb ed="X" n="0682c18"/><lb ed="R092" n="0710b09"/>锢。不能作<persName>佛</persName>。我尽使他同归觉悟。造到无馀涅槃 <lb ed="X" n="0682c19"/><lb ed="R092" n="0710b10"/>处。令一切众生皆受化渡。总见<persName>佛</persName>心平等。普愿与 <lb ed="X" n="0682c20"/><lb ed="R092" n="0710b11"/>一切众生。同入圆满淸净无馀涅槃。同渡生死苦 <lb ed="X" n="0682c21"/><lb ed="R092" n="0710b12"/>海。同诸<persName>佛</persName>所证也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c22"/><lb ed="R092" n="0710b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0682c2201">如是灭度无量无数无边众生实无众生得灭度者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c23"/><lb ed="R092" n="0710b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0682c2301">一切众生。皆从业缘中现出。或生而为人。或生于 <lb ed="X" n="0682c24"/><lb ed="R092" n="0710b15"/>天上。或生为畜类。或生于地狱。无非自业缘而生。 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0683a" n="0683a"/> <lb ed="X" n="0683a01"/><lb ed="R092" n="0710b16"/>是本无此众生也。故<persName>佛</persName>言我虽如此灭度众生。良 <lb ed="X" n="0683a02"/><lb ed="R092" n="0710b17"/>由众生本性原有<persName>佛</persName>。原自能度。特不能觉悟而名 <lb ed="X" n="0683a03"/><lb ed="R092" n="0710b18"/>为众生。即使度尽无限量。无数目。无边际。如此其 <lb ed="X" n="0683a04"/><lb ed="R092" n="0711a01"/>多。皆不过还其本然而<anchor xml:id="nkr_note_add_0683a0401" n="0683a0401"/><anchor xml:id="beg0683a0401" n="0683a0401"/>已<anchor xml:id="end0683a0401"/>。何可言我度他。故曰实 <lb ed="X" n="0683a05"/><lb ed="R092" n="0711a02"/>无众生得灭度者。六祖壇经云。自性自度。名为真 <lb ed="X" n="0683a06"/><lb ed="R092" n="0711a03"/>度。净名经云。一切众生本性常灭。不复更灭。文殊 <lb ed="X" n="0683a07"/><lb ed="R092" n="0711a04"/>菩萨问<persName>世尊</persName>。实无众生得灭度者如何。<persName>世尊</persName>曰。性 <lb ed="X" n="0683a08"/><lb ed="R092" n="0711a05"/>本淸净。无生无灭。故无众生得灭度。无涅槃可到。 <lb ed="X" n="0683a09"/><lb ed="R092" n="0711a06"/>此皆归之众生自性耳。花严经云。若人欲了知。三 <lb ed="X" n="0683a10"/><lb ed="R092" n="0711a07"/>世一切<persName>佛</persName>。应观法界性。一切唯心造。造化因心偈 <lb ed="X" n="0683a11"/><lb ed="R092" n="0711a08"/>曰。赋象各由心。影响无欺诈。元无造化工。群生自 <lb ed="X" n="0683a12"/><lb ed="R092" n="0711a09"/>造化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a13"/><lb ed="R092" n="0711a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0683a1301">何以故须菩提<note place="inline">至</note>众生相寿者相即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a14"/><lb ed="R092" n="0711a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0683a1401"><persName>佛</persName>呼须菩提问曰。何以故度众生。实无有可度者。 <lb ed="X" n="0683a15"/><lb ed="R092" n="0711a12"/>菩萨若见有度。便觉为<anchor xml:id="nkr_note_add_0683a1501" n="0683a1501"/><anchor xml:id="beg0683a1501" n="0683a1501"/>己<anchor xml:id="end0683a1501"/>私计。夸功示能。为贪恶 <lb ed="X" n="0683a16"/><lb ed="R092" n="0711a13"/>业。是有我相。有我即有人相对。分别尔汝。挍量贤 <lb ed="X" n="0683a17"/><lb ed="R092" n="0711a14"/>愚。为嗔恶业。是有人相。既见有人。未免分别个种 <lb ed="X" n="0683a18"/><lb ed="R092" n="0711a15"/>种众生。触类生情。偏向执著。为痴恶缘。是众生相。 <lb ed="X" n="0683a19"/><lb ed="R092" n="0711a16"/>因有人见众生见。便不肯平等。自求福利。思量长 <lb ed="X" n="0683a20"/><lb ed="R092" n="0711a17"/>生于世。为爱恶缘。是寿者相。有此四者形相。则吾 <lb ed="X" n="0683a21"/><lb ed="R092" n="0711a18"/>心智慧。从而昏蔽。却与众生同一迷途。便不是菩 <lb ed="X" n="0683a22"/><lb ed="R092" n="0711b01"/>萨地位中人。此所以虽度众生而实无度也。能除 <lb ed="X" n="0683a23"/><lb ed="R092" n="0711b02"/>四相。即名降伏其心。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0683a24"/><lb ed="R092" n="0711b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><head>〇妙行无住分第四</head><p xml:id="pX25p0683a2409" cb:place="inline">奥妙之行。本无住著。</p> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0683b" n="0683b"/> <lb ed="X" n="0683b01"/><lb ed="R092" n="0711b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0683b0101">复次须菩提菩萨于法<note place="inline">至</note>应如是佈施不住于相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b02"/><lb ed="R092" n="0711b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0683b0201">须菩提原从座而起请问。故<persName>佛</persName>命之复位次。使之 <lb ed="X" n="0683b03"/><lb ed="R092" n="0711b06"/>定则生慧也。<persName>佛</persName>言心无四相。此心何所住著。当如 <lb ed="X" n="0683b04"/><lb ed="R092" n="0711b07"/>雲行于天。水流于地。无所绊碍。俱胝和尙凡见僧 <lb ed="X" n="0683b05"/><lb ed="R092" n="0711b08"/>来问话。唯竖一指头。<persName>佛</persName>鉴禅师颂曰。不用将心向 <lb ed="X" n="0683b06"/><lb ed="R092" n="0711b09"/>外求。个中消息有来由。报言达摩西来意。只在俱 <lb ed="X" n="0683b07"/><lb ed="R092" n="0711b10"/>胝一指头。菩萨了悟人法二空。心无取捨。能知圣 <lb ed="X" n="0683b08"/><lb ed="R092" n="0711b11"/>凡一体。空色一般。善恶一等。内破一切执著。住无 <lb ed="X" n="0683b09"/><lb ed="R092" n="0711b12"/>所住。龙济和尙颂曰。心境顿消融。方明色于空。欲 <lb ed="X" n="0683b10"/><lb ed="R092" n="0711b13"/>识本来面。靑山白雲中。是于<persName>佛</persName>法应当无住。非勉 <lb ed="X" n="0683b11"/><lb ed="R092" n="0711b14"/>强也。凡夫不识自<persName>佛</persName>。只向外求。住相迷真。分别他 <lb ed="X" n="0683b12"/><lb ed="R092" n="0711b15"/>境。不能助道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0683b1201" n="0683b1201"/><anchor xml:id="beg0683b1201" n="0683b1201"/>但<anchor xml:id="end0683b1201"/>求福利。似箭射空。如人入暗。菩萨 <lb ed="X" n="0683b13"/><lb ed="R092" n="0711b16"/>有此无住之念。行于佈施。凡形色。声音。馨香。滋味。 <lb ed="X" n="0683b14"/><lb ed="R092" n="0711b17"/>与情所感触。法所化导。名为六尘。皆是我与众生 <lb ed="X" n="0683b15"/><lb ed="R092" n="0711b18"/>共具。要去佈施。不见有我为能施人。不见有他为 <lb ed="X" n="0683b16"/><lb ed="R092" n="0712a01"/>受施者。不见中间有物可施。三体俱无染著。是以 <lb ed="X" n="0683b17"/><lb ed="R092" n="0712a02"/>智慧性。照见一切皆空。不求果报。菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0683b1701" n="0683b1701"/><anchor xml:id="beg0683b1701" n="0683b1701"/>但<anchor xml:id="end0683b1701"/>应如是 <lb ed="X" n="0683b18"/><lb ed="R092" n="0712a03"/>佈施。而不可住于相。修行人有六度。而佈施第一。 <lb ed="X" n="0683b19"/><lb ed="R092" n="0712a04"/>能除我人众生寿者四相烦恼妄想取舍憎爱之 <lb ed="X" n="0683b20"/><lb ed="R092" n="0712a05"/>心。淸净行施。不生执著。是不住相佈施也。傅颂曰。 <lb ed="X" n="0683b21"/><lb ed="R092" n="0712a06"/>禅河随浪静。定水逐波淸澄淸生觉性。亡虑灭迷 <lb ed="X" n="0683b22"/><lb ed="R092" n="0712a07"/>情。遍计虚分别。由来假立名。若了依他起。无别有 <lb ed="X" n="0683b23"/><lb ed="R092" n="0712a08"/>圆成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b24"/><lb ed="R092" n="0712a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0683b2401">何以故若菩萨不住相佈施其福德不可思量。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0683c" n="0683c"/> <lb ed="X" n="0683c01"/><lb ed="R092" n="0712a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0683c0101">菩萨何以不住相佈施。盖菩萨若是无住。遇缘即 <lb ed="X" n="0683c02"/><lb ed="R092" n="0712a11"/>施。缘散即寂。心中淸净。利益一切。虽不徼福。自然 <lb ed="X" n="0683c03"/><lb ed="R092" n="0712a12"/>離生死苦。受大快乐。历千劫而不古。超三界以长 <lb ed="X" n="0683c04"/><lb ed="R092" n="0712a13"/>今。其福德自致。不可思惟而量度也。夫<persName>佛</persName>贵无相。 <lb ed="X" n="0683c05"/><lb ed="R092" n="0712a14"/>缘何说福得。盖愍众生被六尘染著。未可遽化。故 <lb ed="X" n="0683c06"/><lb ed="R092" n="0712a15"/>以福德无限姑诱之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c07"/><lb ed="R092" n="0712a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0683c0701">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>亦复如是不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c08"/><lb ed="R092" n="0712a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0683c0801">于意云何。<persName>佛</persName>将欲问之。而教他心中酌量何如。不 <lb ed="X" n="0683c09"/><lb ed="R092" n="0712a18"/>也<persName>世尊</persName>。须菩提谓其言不然。<persName>佛</persName>擧东南西北四维 <lb ed="X" n="0683c10"/><lb ed="R092" n="0712b01"/>上下十方。言宇宙莫大于虚空。不可思量。菩萨无 <lb ed="X" n="0683c11"/><lb ed="R092" n="0712b02"/>住相佈施所得福德。遍满虚空。亦如十方廣大。不 <lb ed="X" n="0683c12"/><lb ed="R092" n="0712b03"/>可得而思量也。川禅师云。可知礼也。颂曰。虚空境 <lb ed="X" n="0683c13"/><lb ed="R092" n="0712b04"/>界岂思量。大道淸幽理更长。但得五湖风月在。春 <lb ed="X" n="0683c14"/><lb ed="R092" n="0712b05"/>风依旧百花香。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c15"/><lb ed="R092" n="0712b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0683c1501">须菩提菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c16"/><lb ed="R092" n="0712b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0683c1601"><persName>佛</persName>呼须菩提。言此心所应止处。但当如上所说不 <lb ed="X" n="0683c17"/><lb ed="R092" n="0712b08"/>住相之教。安住其心。要知不住相。即是降伏。若能 <lb ed="X" n="0683c18"/><lb ed="R092" n="0712b09"/>降伏。心便止而不迁。故曰应住。三昧经云。<persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0683c19"/><lb ed="R092" n="0712b10"/>说法。悉从于无住。我从无住处。是处礼<persName>如来</persName>。</p><p xml:id="pX25p0683c1918" cb:place="inline">〇经 <lb ed="X" n="0683c20"/><lb ed="R092" n="0712b11"/>中言语虽多。总是说真空无相妙理。以化度众生。 <lb ed="X" n="0683c21"/><lb ed="R092" n="0712b12"/>必众生能安住降伏。不生我人众生寿者四相。纔 <lb ed="X" n="0683c22"/><lb ed="R092" n="0712b13"/>可到涅槃地位。说佈施者。不过使修行者。易于入 <lb ed="X" n="0683c23"/><lb ed="R092" n="0712b14"/>门。原不甚重。一经大義<anchor xml:id="nkr_note_add_0683c2301" n="0683c2301"/><anchor xml:id="beg0683c2301" n="0683c2301"/>已<anchor xml:id="end0683c2301"/>尽于此。下文不过反复 <lb ed="X" n="0683c24"/><lb ed="R092" n="0712b15"/>辨明无相之意。恐人一著有相。便不能安住降伏 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0684a" n="0684a"/> <lb ed="X" n="0684a01"/><lb ed="R092" n="0712b16"/>也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0684a02"/><lb ed="R092" n="0712b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><head>〇如理实见分第五</head><p xml:id="pX25p0684a0209" cb:place="inline">真如之理。乃真实见解。</p> <lb ed="X" n="0684a03"/><lb ed="R092" n="0712b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684a0301">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>所说身相即非身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684a04"/><lb ed="R092" n="0713a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684a0401">上言安住降伏。能成<persName>佛</persName>果。恐人疑实有<persName>佛</persName>身可见。 <lb ed="X" n="0684a05"/><lb ed="R092" n="0713a02"/>不知吾心中自有<persName>如来</persName>。故问须菩提可以身相。见 <lb ed="X" n="0684a06"/><lb ed="R092" n="0713a03"/><persName>如来</persName>不。须菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0684a0601" n="0684a0601"/><anchor xml:id="beg0684a0601" n="0684a0601"/>已<anchor xml:id="end0684a0601"/>解<persName>佛</persName>意。曰不也。色身有相。从地 <lb ed="X" n="0684a07"/><lb ed="R092" n="0713a04"/>水风火假合成形。法身无相。乃般若真性。有何形 <lb ed="X" n="0684a08"/><lb ed="R092" n="0713a05"/>体相貌。色身是凡夫。法身是<persName>如来</persName>。凡夫但见色身。 <lb ed="X" n="0684a09"/><lb ed="R092" n="0713a06"/>不见法身。故不可以身相得见<persName>如来</persName>。其故谓何。如 <lb ed="X" n="0684a10"/><lb ed="R092" n="0713a07"/>来说法时。现此身相。原是幻形。非真实身相也。岂 <lb ed="X" n="0684a11"/><lb ed="R092" n="0713a08"/>得以此见<persName>如来</persName>。凡夫谓色身是有。执著修行。不见 <lb ed="X" n="0684a12"/><lb ed="R092" n="0713a09"/><persName>佛</persName>性。生死转重。<persName>如来</persName>法身无相。本无生灭。犹若虚 <lb ed="X" n="0684a13"/><lb ed="R092" n="0713a10"/>空。于何有迹。故言所说身相。即非身相。宝积<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0684a14"/><lb ed="R092" n="0713a11"/>颂。曰凡相灭时性不灭。真如觉体離尘埃。了悟断 <lb ed="X" n="0684a15"/><lb ed="R092" n="0713a12"/>常根果别。此名<persName>佛</persName>眼见<persName>如来</persName>。川禅师云。且道只今 <lb ed="X" n="0684a16"/><lb ed="R092" n="0713a13"/>行立坐卧是甚么相。休瞌睡。颂曰。身在海中休觅 <lb ed="X" n="0684a17"/><lb ed="R092" n="0713a14"/>水。曰行山岭莫寻山。莺啼燕语皆相似。莫问前三 <lb ed="X" n="0684a18"/><lb ed="R092" n="0713a15"/>与後三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684a19"/><lb ed="R092" n="0713a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684a1901"><persName>佛</persName>告须菩提凡所有相<note place="inline">至</note>若见诸相非相即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684a20"/><lb ed="R092" n="0713a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684a2001"><persName>佛</persName>言不特<persName>如来</persName>无身相可得。即世间凡一切涉于 <lb ed="X" n="0684a21"/><lb ed="R092" n="0713a18"/>相者。皆是虚而不实。妄而不真。色身是相。中有真 <lb ed="X" n="0684a22"/><lb ed="R092" n="0713b01"/>实之体。故云皆是虚妄。法身非相。却是真如本体。 <lb ed="X" n="0684a23"/><lb ed="R092" n="0713b02"/>备乎其中。人若能识破此诸相非真实相。是见色 <lb ed="X" n="0684a24"/><lb ed="R092" n="0713b03"/>身中有法身。自性中有<persName>如来</persName>。而<persName>如来</persName>岂可外求。迴 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0684b" n="0684b"/> <lb ed="X" n="0684b01"/><lb ed="R092" n="0713b04"/>光返照。得见身相。无形可得。是能具智慧性。即为 <lb ed="X" n="0684b02"/><lb ed="R092" n="0713b05"/>见<persName>如来</persName>矣。傅颂曰。<persName>如来</persName>擧身相。为顺世间情。恐人 <lb ed="X" n="0684b03"/><lb ed="R092" n="0713b06"/>生断见。权且立虚名。假言三十二。八十也虚声。有 <lb ed="X" n="0684b04"/><lb ed="R092" n="0713b07"/>身非觉体。无相乃真形。川禅师云。山是山。水是水。 <lb ed="X" n="0684b05"/><lb ed="R092" n="0713b08"/><persName>佛</persName>在甚么处。颂曰。有相有求俱是妄。无形无见堕 <lb ed="X" n="0684b06"/><lb ed="R092" n="0713b09"/>偏枯。堂堂密密何曾闲。一道寒光烁太虚。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0684b07"/><lb ed="R092" n="0713b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><head>〇正信稀有分第六</head><p xml:id="pX25p0684b0709" cb:place="inline">生真正信向心。此人最为希 <lb ed="X" n="0684b08"/><lb ed="R092" n="0713b11"/>有。</p> <lb ed="X" n="0684b09"/><lb ed="R092" n="0713b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684b0901">须菩提白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>得闻如是言说章句生实信不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b10"/><lb ed="R092" n="0713b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684b1001">须菩提前言<persName>如来</persName>无相。恐众生不亲见<persName>佛</persName>身。徒闻 <lb ed="X" n="0684b11"/><lb ed="R092" n="0713b14"/>此章句所说<persName>佛</persName>法。未必能真实信向。故有此问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b12"/><lb ed="R092" n="0713b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684b1201"><persName>佛</persName>告须菩提莫作是说<note place="inline">至</note>能生信心以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b13"/><lb ed="R092" n="0713b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684b1301"><persName>佛</persName>恐阻众生修进之心。故答曰须菩提。莫作是说。 <lb ed="X" n="0684b14"/><lb ed="R092" n="0713b17"/>虽<persName>如来</persName>没後。至後五百岁最远之时。亦必有持守 <lb ed="X" n="0684b15"/><lb ed="R092" n="0713b18"/><persName>佛</persName>戒。修行善事的人。能于此经中闻得一章一句。 <lb ed="X" n="0684b16"/><lb ed="R092" n="0714a01"/>信心油然而生。把此经信得凿凿皆是真实语者。 <lb ed="X" n="0684b17"/><lb ed="R092" n="0714a02"/>不因时远遂无人也。傅颂曰。因深果亦深。理密奥 <lb ed="X" n="0684b18"/><lb ed="R092" n="0714a03"/>难寻。当来末法世。唯恐法将沉。空生情未达。闻義 <lb ed="X" n="0684b19"/><lb ed="R092" n="0714a04"/>恐难任。如能信此法。定是觉人心。川禅师云。金<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0684b20"/><lb ed="R092" n="0714a05"/>不度炉。木<persName>佛</persName>不度火。泥<persName>佛</persName>不渡水。颂曰。三<persName>佛</persName>仪形 <lb ed="X" n="0684b21"/><lb ed="R092" n="0714a06"/>总不真。眼中童子面前人。若能信得家中宝。啼鸟 <lb ed="X" n="0684b22"/><lb ed="R092" n="0714a07"/>山花一样春。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b23"/><lb ed="R092" n="0714a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684b2301">当知是人不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>乃至一念生净信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b24"/><lb ed="R092" n="0714a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684b2401">种诸善根。谓一于诸<persName>佛</persName>所。诸菩萨所。一切尊长之 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0684c" n="0684c"/> <lb ed="X" n="0684c01"/><lb ed="R092" n="0714a10"/>处。恭敬供养。承顺教命。一于贫苦众生。起慈愍心。 <lb ed="X" n="0684c02"/><lb ed="R092" n="0714a11"/>随力惠施。一于对诸恶类。自行柔和忍辱。令彼发 <lb ed="X" n="0684c03"/><lb ed="R092" n="0714a12"/>欢喜心。一于六道众生。不行欺毁。不加杀害。信心 <lb ed="X" n="0684c04"/><lb ed="R092" n="0714a13"/>者。谓信般若波罗蜜。能除一切烦恼。能成就一切 <lb ed="X" n="0684c05"/><lb ed="R092" n="0714a14"/>出世功德。能出生一切诸<persName>佛</persName>。信自身<persName>佛</persName>性。本来淸 <lb ed="X" n="0684c06"/><lb ed="R092" n="0714a15"/>净。无有染汚。与诸<persName>佛</persName>性。平等无二。信六道众生。本 <lb ed="X" n="0684c07"/><lb ed="R092" n="0714a16"/>来无相。信一切众生尽得成<persName>佛</persName>。可见心为众善之 <lb ed="X" n="0684c08"/><lb ed="R092" n="0714a17"/>根本。是人若非淸净其心。何能遽信<persName>佛</persName>之所说。当 <lb ed="X" n="0684c09"/><lb ed="R092" n="0714a18"/>知他不止在一二诸<persName>佛</persName>善人。及四五诸<persName>佛</persName>善人处 <lb ed="X" n="0684c10"/><lb ed="R092" n="0714b01"/>培殖善根。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0684c1001" n="0684c1001"/><anchor xml:id="beg0684c1001" n="0684c1001"/>已<anchor xml:id="end0684c1001"/>曾于无限量诸<persName>佛</persName>善人处培植众 <lb ed="X" n="0684c11"/><lb ed="R092" n="0714b02"/>多善根。故纔闻是经。便觉心耳相契。从一念淸净 <lb ed="X" n="0684c12"/><lb ed="R092" n="0714b03"/>不染中。真实听信。盖有发生而不可遏者。在五百 <lb ed="X" n="0684c13"/><lb ed="R092" n="0714b04"/>岁後。尙且必有是人。况近代乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c14"/><lb ed="R092" n="0714b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684c1401">须菩提<persName>如来</persName>悉知悉见是诸众生得如是无量福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c15"/><lb ed="R092" n="0714b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684c1501">悉。皆也。是人能生净信心。心便与<persName>如来</persName>相合。进之 <lb ed="X" n="0684c16"/><lb ed="R092" n="0714b07"/>可以为<persName>如来</persName>矣。虽是世远。一切众生。当得如是无 <lb ed="X" n="0684c17"/><lb ed="R092" n="0714b08"/>可量度的大福德。岂能逃<persName>如来</persName>所知所见。言理之 <lb ed="X" n="0684c18"/><lb ed="R092" n="0714b09"/>必然也。川禅师颂曰。一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>千万<persName>佛</persName>。各各眼横 <lb ed="X" n="0684c19"/><lb ed="R092" n="0714b10"/>兼鼻直。昔年曾种善根来。今日依前得善力。须菩 <lb ed="X" n="0684c20"/><lb ed="R092" n="0714b11"/>提。须菩提。著衣吃饭寻常事。何须特地却生疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c21"/><lb ed="R092" n="0714b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0684c2101">何以故是诸众生无复我相<note place="inline">至</note>无法相亦无非法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c22"/><lb ed="R092" n="0714b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0684c2201">众生何以得无量福。皆因生净信心时。无复有我 <lb ed="X" n="0684c23"/><lb ed="R092" n="0714b14"/>人众生寿者四相。故于<persName>佛</persName>法初不泥纸上陈言。不 <lb ed="X" n="0684c24"/><lb ed="R092" n="0714b15"/>著一法相。亦不離<persName>佛</persName>氏宗旨。不著一非法相。心生 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0685a" n="0685a"/> <lb ed="X" n="0685a01"/><lb ed="R092" n="0714b16"/>则一切法生。心灭则一切法灭。心既淸净诸法俱 <lb ed="X" n="0685a02"/><lb ed="R092" n="0714b17"/>空。故无圣贤等见。一切善恶诸法相。诸相尽空如 <lb ed="X" n="0685a03"/><lb ed="R092" n="0714b18"/>此。故得福如虚空廣大。不可思议也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685a04"/><lb ed="R092" n="0715a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685a0401">何以故是诸众生若心取相<note place="inline">至</note>法尙应捨何况非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685a05"/><lb ed="R092" n="0715a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685a0501">众生何以诸相皆无也。心本虚圆活鱍。不可少有 <lb ed="X" n="0685a06"/><lb ed="R092" n="0715a03"/>执著。<persName>佛</persName>与众生。唯此一心。无形无相。不生不灭。当 <lb ed="X" n="0685a07"/><lb ed="R092" n="0715a04"/>下便是。动念即乖。犹如虚空。无有边际。若执取一 <lb ed="X" n="0685a08"/><lb ed="R092" n="0715a05"/>形相。是著相外求。求之转失。不離我人众生寿者 <lb ed="X" n="0685a09"/><lb ed="R092" n="0715a06"/>四相。此取法相。而偏于有法。取非法相而偏于无 <lb ed="X" n="0685a10"/><lb ed="R092" n="0715a07"/>法。所取虽不同。俱是著于我人众生寿者四相。此 <lb ed="X" n="0685a11"/><lb ed="R092" n="0715a08"/>无智慧者。如何得成<persName>佛</persName>道。人心不可取相如此。是 <lb ed="X" n="0685a12"/><lb ed="R092" n="0715a09"/>故不当执取有法。亦不当执取无法。以是不当取 <lb ed="X" n="0685a13"/><lb ed="R092" n="0715a10"/>之故。<persName>佛</persName>常常与汝等说。当知我所说之法。譬如渡 <lb ed="X" n="0685a14"/><lb ed="R092" n="0715a11"/>水之船筏然。人未济渡。须用以渡之。既登彼岸。即 <lb ed="X" n="0685a15"/><lb ed="R092" n="0715a12"/>弃之而不用。喩人未了悟真性。不可无<persName>佛</persName>法。既了 <lb ed="X" n="0685a16"/><lb ed="R092" n="0715a13"/>悟真性。即不须<persName>佛</persName>法也。夫<persName>佛</persName>法尙当捨之而不用。 <lb ed="X" n="0685a17"/><lb ed="R092" n="0715a14"/>何况非<persName>佛</persName>法者。此其所以不当取也。不然。焉能悉 <lb ed="X" n="0685a18"/><lb ed="R092" n="0715a15"/>无诸相。而得福德也哉。慈受禅师云。顺天门外古 <lb ed="X" n="0685a19"/><lb ed="R092" n="0715a16"/>招提。烂漫春光照锦溪。物物更无心外法。个中能 <lb ed="X" n="0685a20"/><lb ed="R092" n="0715a17"/>有幾人知。川禅师颂曰。得树攀枝未是奇。悬崖撒 <lb ed="X" n="0685a21"/><lb ed="R092" n="0715a18"/>手丈夫儿。水寒夜冷鱼难觅留得空船载月归。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0685a22"/><lb ed="R092" n="0715b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无得无说分第七</cb:mulu><head>〇无得无说分第七</head><p xml:id="pX25p0685a2209" cb:place="inline">法体空寂。本无所得。亦无所 <lb ed="X" n="0685a23"/><lb ed="R092" n="0715b02"/>说。</p> <lb ed="X" n="0685a24"/><lb ed="R092" n="0715b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685a2401">须菩提于意云何<note place="inline">至</note><persName>如来</persName>有所说法耶。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0685b" n="0685b"/> <lb ed="X" n="0685b01"/><lb ed="R092" n="0715b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685b0101">不应取非法。人所易知。若幷不应取法。何以渐进 <lb ed="X" n="0685b02"/><lb ed="R092" n="0715b05"/><persName>佛</persName>果。故<persName>佛</persName>以有所得。有所说法而设疑以诘之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b03"/><lb ed="R092" n="0715b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685b0301">须菩提言如我解<persName>佛</persName>所说<note place="inline">至</note>亦无有定法<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b04"/><lb ed="R092" n="0715b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685b0401">有定者。执一而无变通也。须菩提曰。若我解悟世 <lb ed="X" n="0685b05"/><lb ed="R092" n="0715b08"/>尊所说之義。岂是<persName>世尊</persName>真谓<persName>佛</persName>有所得。有所说法 <lb ed="X" n="0685b06"/><lb ed="R092" n="0715b09"/>耶。心本无得亦不言不得。但为众生所见不同。如 <lb ed="X" n="0685b07"/><lb ed="R092" n="0715b10"/>来因彼根性。种种方便。开诱化导。指示一。切众生 <lb ed="X" n="0685b08"/><lb ed="R092" n="0715b11"/>使其離诸执著。凡妄心生灭不停逐境界。前念瞥 <lb ed="X" n="0685b09"/><lb ed="R092" n="0715b12"/>起。後念随觉。觉既不住。见亦不存。可见法原在心 <lb ed="X" n="0685b10"/><lb ed="R092" n="0715b13"/>中。唯具智慧性者。自能变而通之。原无有定法。可 <lb ed="X" n="0685b11"/><lb ed="R092" n="0715b14"/>名为无上正<persName>等正觉</persName>。亦原无定法。使<persName>如来</persName>可得而 <lb ed="X" n="0685b12"/><lb ed="R092" n="0715b15"/>说。法花经云。诸根利钝。精进懈怠。随其所堪。而为 <lb ed="X" n="0685b13"/><lb ed="R092" n="0715b16"/>说法。是故法无定相。迷悟悬殊。若未悟时。似无所 <lb ed="X" n="0685b14"/><lb ed="R092" n="0715b17"/>得。若悟了时。似有所得。得与不得。皆是妄见。但不 <lb ed="X" n="0685b15"/><lb ed="R092" n="0715b18"/>可执著。自契中道。岂有定法可说耶。川禅师云。寒 <lb ed="X" n="0685b16"/><lb ed="R092" n="0716a01"/>即言寒。热即言热。颂曰。雲起南山雨北山。驴名马 <lb ed="X" n="0685b17"/><lb ed="R092" n="0716a02"/>字幾千般请看浩渺无情水。幾处随方幾处圆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b18"/><lb ed="R092" n="0716a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685b1801">何以故<persName>如来</persName>所说法皆不可取不可说非法非非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b19"/><lb ed="R092" n="0716a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685b1901">法之所以无有定者。何也。<persName>如来</persName>所说之法。都是了 <lb ed="X" n="0685b20"/><lb ed="R092" n="0716a05"/>悟真空妙理。可以性修。而不可以色相取。可以心 <lb ed="X" n="0685b21"/><lb ed="R092" n="0716a06"/>传。而不可以口舌说。凡人执著<persName>如来</persName>所说文字章 <lb ed="X" n="0685b22"/><lb ed="R092" n="0716a07"/>句。不悟无相之理。妄生知解。故言不可取。<persName>如来</persName>为 <lb ed="X" n="0685b23"/><lb ed="R092" n="0716a08"/>化种种众生。应機随量。所有言说。亦何有定。学人 <lb ed="X" n="0685b24"/><lb ed="R092" n="0716a09"/>不解<persName>如来</persName>深意。但诵所说众法不了本心。终不成 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0685c" n="0685c"/> <lb ed="X" n="0685c01"/><lb ed="R092" n="0716a10"/><persName>佛</persName>。故言不可说。说为无法。而法未尝无。说为有法。 <lb ed="X" n="0685c02"/><lb ed="R092" n="0716a11"/>而法未尝有。极是处圆不滞。不可说他非法。非非 <lb ed="X" n="0685c03"/><lb ed="R092" n="0716a12"/>法。法原无一定可执。况可得而处之乎。傅颂曰。菩 <lb ed="X" n="0685c04"/><lb ed="R092" n="0716a13"/>提離<persName>佛</persName>说。从来无得人。须依二空理。当证法王身。 <lb ed="X" n="0685c05"/><lb ed="R092" n="0716a14"/>有心俱是妄。无执乃名真若悟非非法。逍遥出六 <lb ed="X" n="0685c06"/><lb ed="R092" n="0716a15"/>尘。川禅师云。是甚么。颂曰。恁么也不得。不恁么也 <lb ed="X" n="0685c07"/><lb ed="R092" n="0716a16"/>不得。廓落太虚空。鸟飞无影迹。咄。撥转機轮却倒 <lb ed="X" n="0685c08"/><lb ed="R092" n="0716a17"/>迴。南北东西任往来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685c09"/><lb ed="R092" n="0716a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685c0901">所以者何一切贤圣皆以无为法而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685c10"/><lb ed="R092" n="0716b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685c1001">无为者。以正觉还我真性。本来无假作为。即是无 <lb ed="X" n="0685c11"/><lb ed="R092" n="0716b02"/>住无住。即是无相。荡然空寂。鉴觉无碍。乃真是解 <lb ed="X" n="0685c12"/><lb ed="R092" n="0716b03"/>脱<persName>佛</persName>法。须菩提又言。所以知<persName>如来</persName>所说不可取者。 <lb ed="X" n="0685c13"/><lb ed="R092" n="0716b04"/>何也。观彼一切贤人若菩萨等。圣人若<persName>如来</persName>诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0685c14"/><lb ed="R092" n="0716b05"/>等。莫不皆用此无为之法而得证果。但悟深者则 <lb ed="X" n="0685c15"/><lb ed="R092" n="0716b06"/>为<persName>佛</persName>。悟未深者即为菩萨。其间微有差等分别。而 <lb ed="X" n="0685c16"/><lb ed="R092" n="0716b07"/>无为却同。所以<persName>如来</persName>未尝取一法以为说也。川禅 <lb ed="X" n="0685c17"/><lb ed="R092" n="0716b08"/>师颂曰。正人说邪法。邪法悉归正。邪人说正法。正 <lb ed="X" n="0685c18"/><lb ed="R092" n="0716b09"/>法悉归邪。江北成枳江南橘。春来都放一般花。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0685c19"/><lb ed="R092" n="0716b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><head>〇依法出生分第八</head><p xml:id="pX25p0685c1909" cb:place="inline">诸<persName>佛</persName>所依之法。皆从此经生 <lb ed="X" n="0685c20"/><lb ed="R092" n="0716b11"/>出。</p> <lb ed="X" n="0685c21"/><lb ed="R092" n="0716b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0685c2101">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>是人所得福德寧为多不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685c22"/><lb ed="R092" n="0716b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0685c2201">前言法不可取。又恐人不受持经典。故以佈施获 <lb ed="X" n="0685c23"/><lb ed="R092" n="0716b14"/>福较之。三千大千。总形容世界之多。七宝。金银琉 <lb ed="X" n="0685c24"/><lb ed="R092" n="0716b15"/>璃。珊瑚玛瑙。珍珠玻璃。七宝满世界。<anchor xml:id="nkr_note_add_0685c2401" n="0685c2401"/><anchor xml:id="beg0685c2401" n="0685c2401"/>已<anchor xml:id="end0685c2401"/>是无限。况 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0686a" n="0686a"/> <lb ed="X" n="0686a01"/><lb ed="R092" n="0716b16"/>曰大千世界。又曰三千大千世界。如是七宝之多。 <lb ed="X" n="0686a02"/><lb ed="R092" n="0716b17"/>用以佈施此人所得福德。多耶。不多耶。盖佈施供 <lb ed="X" n="0686a03"/><lb ed="R092" n="0716b18"/>养身外之福。受持经典性内之福。身福是衣食。性 <lb ed="X" n="0686a04"/><lb ed="R092" n="0717a01"/>福是智慧。凡人虽有衣食性中愚迷。是前生佈施 <lb ed="X" n="0686a05"/><lb ed="R092" n="0717a02"/>供养。不持经典者。亦有聪明智慧。而贫无衣食。是 <lb ed="X" n="0686a06"/><lb ed="R092" n="0717a03"/>前生持经听法。不佈施供养者可知内外双修。方 <lb ed="X" n="0686a07"/><lb ed="R092" n="0717a04"/>为全德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a08"/><lb ed="R092" n="0717a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0686a0801">须菩提言甚多<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>是故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a09"/><lb ed="R092" n="0717a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0686a0901">七宝佈施。是住相佈施。希求福利。获福虽多。而于 <lb ed="X" n="0686a10"/><lb ed="R092" n="0717a07"/>明心见性。了无所得。唯依般若波罗蜜多修行。令 <lb ed="X" n="0686a11"/><lb ed="R092" n="0717a08"/>自性不堕诸有。是名福德性。故人本来性体中原 <lb ed="X" n="0686a12"/><lb ed="R092" n="0717a09"/>无一物。何尝有此福德。今以施宝之故。而遂得此 <lb ed="X" n="0686a13"/><lb ed="R092" n="0717a10"/>福德。是故<persName>如来</persName>。说福德多。傅颂曰。宝满三千界。赍 <lb ed="X" n="0686a14"/><lb ed="R092" n="0717a11"/>持作福田。唯成有漏业。终不離人天。川禅师颂曰。 <lb ed="X" n="0686a15"/><lb ed="R092" n="0717a12"/>宝满三千及大千。福缘终不離人天。若知福德原 <lb ed="X" n="0686a16"/><lb ed="R092" n="0717a13"/>无性。买得春花不用钱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a17"/><lb ed="R092" n="0717a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0686a1701">若复有人于此经中<note place="inline">至</note>为他人说其福勝彼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a18"/><lb ed="R092" n="0717a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0686a1801">听闻此经。不可徒以言受。须念念不违其教。方为 <lb ed="X" n="0686a19"/><lb ed="R092" n="0717a16"/>受而持之。受者。当下承受。持者。时刻不忘。受之不 <lb ed="X" n="0686a20"/><lb ed="R092" n="0717a17"/>忘于心。持之不厌其久。晓明经義。依教而行。如船 <lb ed="X" n="0686a21"/><lb ed="R092" n="0717a18"/>入海。无所不通。是名受持。四句偈。不必指那四句。 <lb ed="X" n="0686a22"/><lb ed="R092" n="0717b01"/>上有乃至二字。下有等字。特擧以赅括全部经耳。 <lb ed="X" n="0686a23"/><lb ed="R092" n="0717b02"/>古今论四句偈者不一。或指声香味触法。或指经 <lb ed="X" n="0686a24"/><lb ed="R092" n="0717b03"/>中二偈。或云若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>。或云眼耳 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0686b" n="0686b"/> <lb ed="X" n="0686b01"/><lb ed="R092" n="0717b04"/>鼻舌。或云有为无为。非有为非无为句。或云有谛 <lb ed="X" n="0686b02"/><lb ed="R092" n="0717b05"/>无谛。真谛俗谛。各执<anchor xml:id="nkr_note_add_0686b0201" n="0686b0201"/><anchor xml:id="beg0686b0201" n="0686b0201"/>己<anchor xml:id="end0686b0201"/>见。初无定论。唯天亲菩萨 <lb ed="X" n="0686b03"/><lb ed="R092" n="0717b06"/>请益弥勒。如何是四句偈。弥勒云。无我相。人相。众 <lb ed="X" n="0686b04"/><lb ed="R092" n="0717b07"/>生相。寿者相。六祖大师复以摩诃般若波罗蜜多 <lb ed="X" n="0686b05"/><lb ed="R092" n="0717b08"/>是。若果执此两转语。便为倒根。何异数他人珍宝。 <lb ed="X" n="0686b06"/><lb ed="R092" n="0717b09"/>于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0686b0601" n="0686b0601"/><anchor xml:id="beg0686b0601" n="0686b0601"/>己<anchor xml:id="end0686b0601"/>无半文分。幸而傅大士云。若论四句偈。应 <lb ed="X" n="0686b07"/><lb ed="R092" n="0717b10"/>当不離身。可见四句偈。不假外求。总在心地了悟 <lb ed="X" n="0686b08"/><lb ed="R092" n="0717b11"/>也。上既说明佈施者必得福。<persName>佛</persName>遂引人受持此经。 <lb ed="X" n="0686b09"/><lb ed="R092" n="0717b12"/>悟明真理。乃至四句偈等。拳拳持守而不失。又能 <lb ed="X" n="0686b10"/><lb ed="R092" n="0717b13"/>为他人讲说经偈之義。所获之福。较七宝佈施之 <lb ed="X" n="0686b11"/><lb ed="R092" n="0717b14"/>福尤勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b12"/><lb ed="R092" n="0717b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0686b1201">何以故须菩提一切诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b13"/><lb ed="R092" n="0717b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0686b1301">何以知其得福尤勝。观彼一切诸<persName>佛</persName>。及诸<persName>佛</persName>所证 <lb ed="X" n="0686b14"/><lb ed="R092" n="0717b17"/>无上正觉之法。莫不皆由悟此金刚般若而成正 <lb ed="X" n="0686b15"/><lb ed="R092" n="0717b18"/>觉。是知此经之義。方且出生一切诸<persName>佛</persName>。岂仅得布 <lb ed="X" n="0686b16"/><lb ed="R092" n="0718a01"/>施之福而<anchor xml:id="nkr_note_add_0686b1601" n="0686b1601"/><anchor xml:id="beg0686b1601" n="0686b1601"/>已<anchor xml:id="end0686b1601"/>哉。盖诸<persName>佛</persName>唯此一心。何法不从心所 <lb ed="X" n="0686b17"/><lb ed="R092" n="0718a02"/>立。犹如大地。何物不生。故从此经出者。非谓言说 <lb ed="X" n="0686b18"/><lb ed="R092" n="0718a03"/>章句。乃指般若心性。一切众生愚迷顚倒。不知觉 <lb ed="X" n="0686b19"/><lb ed="R092" n="0718a04"/>悟。种种修行。多向身外。无有是处。菩萨于诸<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0686b20"/><lb ed="R092" n="0718a05"/>都无染著。见如不见。闻如不闻。心境空寂。自然淸 <lb ed="X" n="0686b21"/><lb ed="R092" n="0718a06"/>净。故般若之法。虽名<persName>佛</persName>法。本来无有。<persName>佛</persName>亦不过假 <lb ed="X" n="0686b22"/><lb ed="R092" n="0718a07"/>此以开悟众生。非实有<persName>佛</persName>法也。人若误认受持二 <lb ed="X" n="0686b23"/><lb ed="R092" n="0718a08"/>字谓实有<persName>佛</persName>法。则著相而不明性。何以福德之勝 <lb ed="X" n="0686b24"/><lb ed="R092" n="0718a09"/>于佈施乎。川禅师云。且道此经从甚处出。须弥顶 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0686c" n="0686c"/> <lb ed="X" n="0686c01"/><lb ed="R092" n="0718a10"/>上。大海波中。颂曰。<persName>佛</persName>祖垂慈实有权。言言不離此 <lb ed="X" n="0686c02"/><lb ed="R092" n="0718a11"/>经宣。此经出处还相委。便向雲中驾铁船。又云。能 <lb ed="X" n="0686c03"/><lb ed="R092" n="0718a12"/>将蜜果子。换汝苦葫芦。颂曰。<persName>佛</persName>法非法。能纵能夺。 <lb ed="X" n="0686c04"/><lb ed="R092" n="0718a13"/>有收有放。有生有杀。眉间常放白毫光。痴人犹待 <lb ed="X" n="0686c05"/><lb ed="R092" n="0718a14"/>问菩萨。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0686c06"/><lb ed="R092" n="0718a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相无相分第九</cb:mulu><head>〇一相无相分第九</head><p xml:id="pX25p0686c0609" cb:place="inline">此言四果。似乎有一相。然本 <lb ed="X" n="0686c07"/><lb ed="R092" n="0718a16"/>自无形何有得果之相。</p> <lb ed="X" n="0686c08"/><lb ed="R092" n="0718a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0686c0801">须菩提于意云何须陀洹<note place="inline">至</note>是名须陀洹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686c09"/><lb ed="R092" n="0718a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0686c0901">须陀洹。梵语。华言入流。与下斯陀含。阿那含。阿罗 <lb ed="X" n="0686c10"/><lb ed="R092" n="0718b01"/>汉。俱从声闻而悟道者。上言<persName>佛</persName>法无相。恐人遂疑 <lb ed="X" n="0686c11"/><lb ed="R092" n="0718b02"/><persName>佛</persName>果难成。故擧四无心得果者发之。须陀洹。知身 <lb ed="X" n="0686c12"/><lb ed="R092" n="0718b03"/>是妄。欲入无为之理断除人我执著之相。以无取 <lb ed="X" n="0686c13"/><lb ed="R092" n="0718b04"/>心。契无得理。无取则心空。无得则理寂。虽能捨粗 <lb ed="X" n="0686c14"/><lb ed="R092" n="0718b05"/>重烦恼。未能離微细烦恼。此人不入地狱。不作修 <lb ed="X" n="0686c15"/><lb ed="R092" n="0718b06"/>罗饿鬼异类之身。谓学人悟初果也。夫烦恼者。菩 <lb ed="X" n="0686c16"/><lb ed="R092" n="0718b07"/>提之根本。若人照了练习。可为出世之法。譬如高 <lb ed="X" n="0686c17"/><lb ed="R092" n="0718b08"/>原陆地。不生莲花。莲花生于淤泥浊水中。愈见烦 <lb ed="X" n="0686c18"/><lb ed="R092" n="0718b09"/>恼不损菩提。如日月翳于烟雲中。而日月原无损。 <lb ed="X" n="0686c19"/><lb ed="R092" n="0718b10"/>珠玉落乎泥滓中。而珠玉亦无损。故云。莫管烦恼 <lb ed="X" n="0686c20"/><lb ed="R092" n="0718b11"/>障。但存菩提心。<persName>佛</persName>恐诸菩萨不知以无念为念。尙 <lb ed="X" n="0686c21"/><lb ed="R092" n="0718b12"/>萌所得之念。故设此问呼须菩提曰。须陀洹之果 <lb ed="X" n="0686c22"/><lb ed="R092" n="0718b13"/>谓能作此念而得之不。须菩提曰。不也。凡人报缘 <lb ed="X" n="0686c23"/><lb ed="R092" n="0718b14"/>未谢。于人间世上。有许多交涉。应须随缘处之。令 <lb ed="X" n="0686c24"/><lb ed="R092" n="0718b15"/>中虚外顺。虽在闹市沸汤中。亦恬然安稳。若有纤 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0687a" n="0687a"/> <lb ed="X" n="0687a01"/><lb ed="R092" n="0718b16"/>毫见恋。即便打不过。所谓须陀洹者。虽居尘嚣世 <lb ed="X" n="0687a02"/><lb ed="R092" n="0718b17"/>界。厌喧求静。六尘无染。初入其门。得预圣人之流。 <lb ed="X" n="0687a03"/><lb ed="R092" n="0718b18"/>然特名为入流。而实无心得此入流之果者也。但 <lb ed="X" n="0687a04"/><lb ed="R092" n="0719a01"/>因其遇有色声香味触法等事。了不相入。故虚名 <lb ed="X" n="0687a05"/><lb ed="R092" n="0719a02"/>为须陀洹耳。多尊者颂曰。万行周通能觉性。驱除 <lb ed="X" n="0687a06"/><lb ed="R092" n="0719a03"/>烦恼更勤修。七生七死方成道。初等陀洹入圣流。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a07"/><lb ed="R092" n="0719a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687a0701">须菩提于意云何斯陀含<note place="inline">至</note>是名斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a08"/><lb ed="R092" n="0719a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687a0801">梵语斯陀含。华言一往来。是第二果视入流又高 <lb ed="X" n="0687a09"/><lb ed="R092" n="0719a06"/>一级。渐修精进之业。操持更密。念念不住六尘境 <lb ed="X" n="0687a10"/><lb ed="R092" n="0719a07"/>界。然终未尽能淸净。但前念纔著。後念即觉。犹有 <lb ed="X" n="0687a11"/><lb ed="R092" n="0719a08"/>此一番生灭念。故言一往来。然色身虽有来去。而 <lb ed="X" n="0687a12"/><lb ed="R092" n="0719a09"/>法身湛然不动。心既无我。谁云往来。特名为一往 <lb ed="X" n="0687a13"/><lb ed="R092" n="0719a10"/>来。而实无心得此一往来之果者也。是虚名之为 <lb ed="X" n="0687a14"/><lb ed="R092" n="0719a11"/>斯陀含耳。傅颂曰。捨凡初入圣。烦恼渐轻微。断除 <lb ed="X" n="0687a15"/><lb ed="R092" n="0719a12"/>人我执。创始证无为。缘尘及身见。今者乃知非。一 <lb ed="X" n="0687a16"/><lb ed="R092" n="0719a13"/>返人天後。趋寂不知归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a17"/><lb ed="R092" n="0719a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687a1701">须菩提于意云何阿那含<note place="inline">至</note>是故名阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a18"/><lb ed="R092" n="0719a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687a1801">梵语阿那含。华言不来。是第三果。修持又密于二 <lb ed="X" n="0687a19"/><lb ed="R092" n="0719a16"/>果人。六尘竟不来侵了悟人法俱空。渐修精进<anchor xml:id="nkr_note_add_0687a1901" n="0687a1901"/><anchor xml:id="beg0687a1901" n="0687a1901"/>已<anchor xml:id="end0687a1901"/> <lb ed="X" n="0687a20"/><lb ed="R092" n="0719a17"/>断欲界思惑。直生<name role="" type="person">兜率天</name>宫。更不来生欲界。是为 <lb ed="X" n="0687a21"/><lb ed="R092" n="0719a18"/>得不来果。故名为不来。然心空无我。又何为不来。 <lb ed="X" n="0687a22"/><lb ed="R092" n="0719b01"/>所以名为不来。而实无心得此不来之果者也。唯 <lb ed="X" n="0687a23"/><lb ed="R092" n="0719b02"/>其实无不来。是故虚名为阿那含耳。川禅师云。诸 <lb ed="X" n="0687a24"/><lb ed="R092" n="0719b03"/>行无常。一切皆苦。颂曰。三位声闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0687a2401" n="0687a2401"/><anchor xml:id="beg0687a2401" n="0687a2401"/>已<anchor xml:id="end0687a2401"/>出尘。往来求 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0687b" n="0687b"/> <lb ed="X" n="0687b01"/><lb ed="R092" n="0719b04"/>静有疏亲明明四果元无果。幻化空身即法身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b02"/><lb ed="R092" n="0719b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687b0201">须菩提于意云何阿罗汉<note place="inline">至</note>即为著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b03"/><lb ed="R092" n="0719b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687b0301">梵语阿罗汉。华言无生。诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b0301" n="0687b0301"/><anchor xml:id="beg0687b0301" n="0687b0301"/>已<anchor xml:id="end0687b0301"/>尽。无复烦恼。<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b0302" n="0687b0302"/><anchor xml:id="beg0687b0302" n="0687b0302"/>已<anchor xml:id="end0687b0302"/>悟 <lb ed="X" n="0687b04"/><lb ed="R092" n="0719b07"/>不生不灭之理是第四果。比三果又进一级。<persName>佛</persName>言 <lb ed="X" n="0687b05"/><lb ed="R092" n="0719b08"/>修行者。至于阿罗汉。道将得矣。亦自谓能作此念 <lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R092" n="0719b09"/>而得之不。须菩提曰。不也。所谓阿罗汉者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b0601" n="0687b0601"/><anchor xml:id="beg0687b0601" n="0687b0601"/>已<anchor xml:id="end0687b0601"/>悟无 <lb ed="X" n="0687b07"/><lb ed="R092" n="0719b10"/>生之理。无烦恼可断。无贪嗔可離。情无逆顺。心境 <lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R092" n="0719b11"/>俱空。故虽得道。而心实未曾执一样法特虚名为 <lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R092" n="0719b12"/>阿罗汉耳。若作我<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b0901" n="0687b0901"/><anchor xml:id="beg0687b0901" n="0687b0901"/>已<anchor xml:id="end0687b0901"/>得阿罗汉道之念。即著我人 <lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R092" n="0719b13"/>等相。与阿罗汉地位相隔。何以称是名哉。</p><p xml:id="pX25p0687b1017" cb:place="inline">〇四果 <lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R092" n="0719b14"/>人。俱说他无心。可见圣贤。皆以无为法。全不住相。 <lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R092" n="0719b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0687b1201" n="0687b1201"/><anchor xml:id="beg0687b1201" n="0687b1201"/>但<anchor xml:id="end0687b1201"/>四果只是了一身。不度众生。<persName>佛</persName>门谓之小乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R092" n="0719b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687b1301"><persName>世尊</persName><persName>佛</persName>说我得无诤三昧<note place="inline">至</note>我是離欲阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R092" n="0719b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687b1401">尘念欲起。我念欲遣。彼此各不相下谓之诤。心无 <lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R092" n="0719b18"/>生灭去来。唯有本觉常照谓之无诤。此就是脱離 <lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R092" n="0720a01"/>人欲。故云離欲阿罗汉。三昧。梵语。华言正定。亦云 <lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R092" n="0720a02"/>正受。谓入定之法正。而定中所受境界。非是妄想。 <lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R092" n="0720a03"/>须菩提曰。我说四果人。无心得果。非是我摹拟之 <lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R092" n="0720a04"/>见。但據我自身看来。<persName>佛</persName>尝称我得无诤之道。浑然 <lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R092" n="0720a05"/>若太虚无著。不徒是三昧中人乃三昧中人最为 <lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R092" n="0720a06"/>第一。是第一離欲阿罗汉。然<persName>佛</persName>虽如此称我。我实 <lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R092" n="0720a07"/>不作得是離欲阿罗汉之念也。川禅师云。把定则 <lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R092" n="0720a08"/>雲横谷口。放行则月落寒潭。颂曰。唤马何曾马。呼 <lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R092" n="0720a09"/>牛未必牛。两头都放下。中道一时休。六门逬出辽 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0687c" n="0687c"/> <lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R092" n="0720a10"/>天鹘。独步乾坤总不收。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R092" n="0720a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687c0201"><persName>世尊</persName>我若作是念<note place="inline">至</note>名须菩提是乐阿兰那行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R092" n="0720a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687c0301">阿兰那。华言无诤。须菩提言。我若作是思念而得 <lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R092" n="0720a13"/>此道。即为不離欲。即是有诤心。<persName>佛</persName>则不于诸弟子 <lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R092" n="0720a14"/>中。独称说善现是好乐无诤之行者。唯我终日修 <lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R092" n="0720a15"/>行。实无心得此无诤之行。故<persName>世尊</persName>加我名曰。须菩 <lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R092" n="0720a16"/>提是。乐阿兰那行者。所以说我为第一。我无心而 <lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R092" n="0720a17"/>得果如此。则四果之人无心得果。不益信乎。傅颂 <lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R092" n="0720a18"/>曰。无生即无灭。无我复无人。永除烦恼障。长辞後 <lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R092" n="0720b01"/>有身。境忘心亦灭。无复起贪嗔。无悲空有智。翛然 <lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R092" n="0720b02"/>独任真。川禅师云。认著依前还不是。颂曰。蚌腹隐 <lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R092" n="0720b03"/>明珠。石中藏碧玉。有麝自然香。何必当风立。活计 <lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R092" n="0720b04"/>看来恰似无。应用头头皆具足。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R092" n="0720b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">莊严净土分第十</cb:mulu><head>〇莊严净土分第十</head><p xml:id="pX25p0687c1409" cb:place="inline">斋莊严饰。是淸净心地。</p> <lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R092" n="0720b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0687c1501"><persName>佛</persName>告须菩提于意云何<note place="inline">至</note>于法实无所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c16"/><lb ed="R092" n="0720b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0687c1601">燃灯<persName>佛</persName>。即定光<persName>佛</persName>。生时身光如灯。後至成<persName>佛</persName>。故名 <lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R092" n="0720b08"/>燃灯。是释迦<persName>佛</persName>受记之师。上虽言无心得<persName>佛</persName>果。毕 <lb ed="X" n="0687c18"/><lb ed="R092" n="0720b09"/>竟得字不曾去。终著一分相。故<persName>佛</persName>问曰。我昔日于 <lb ed="X" n="0687c19"/><lb ed="R092" n="0720b10"/>本师处听法。于法有所得不。须菩提曰。不也。<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0687c20"/><lb ed="R092" n="0720b11"/><persName>如来</persName>在燃灯<persName>佛</persName>所。于法虽因师开示。良由自性本 <lb ed="X" n="0687c21"/><lb ed="R092" n="0720b12"/>来淸净。本无尘劳。寂然常照。觉悟成<persName>佛</persName>。实非于师 <lb ed="X" n="0687c22"/><lb ed="R092" n="0720b13"/>处听闻而得之也。若有所得。寧免有心之累。傅颂 <lb ed="X" n="0687c23"/><lb ed="R092" n="0720b14"/>曰。昔时称善慧。今日号能仁。看缘缘是妄。识体体 <lb ed="X" n="0687c24"/><lb ed="R092" n="0720b15"/>非真。法性非因果。如理不从因。谓得燃灯记。寧知 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0688a" n="0688a"/> <lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R092" n="0720b16"/>是旧身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R092" n="0720b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0688a0201">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>即非莊严是名莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R092" n="0720b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0688a0301"><persName>佛</persName>土。即菩提心。莊严者。心常淸净。不向外求。任运 <lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R092" n="0721a01"/>随缘。一无所得。行住坐卧。与道相应。无妄念。皆淸 <lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R092" n="0721a02"/>净之谓。我既无所得。是外不染六尘。内无私欲邪 <lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R092" n="0721a03"/>心之累。则菩萨修行时节。是何可以有心求莊严。 <lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R092" n="0721a04"/>故问须菩提曰。为菩萨者。果成莊严<persName>佛</persName>土不。须菩 <lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R092" n="0721a05"/>提曰不也。性如太虚。原无所谓莊严今以黄金为 <lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R092" n="0721a06"/>地。七宝为林。皆外饰之事。非莊严也。至于真性中。 <lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R092" n="0721a07"/>自有六度万行。佈施戒定慧等一切善法。皆是莊 <lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R092" n="0721a08"/>严。只不可使有妄念夹杂。是虚名为莊严耳。岂可 <lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R092" n="0721a09"/>有心以求之乎。傅颂曰。扫除心意地。名为净土因。 <lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R092" n="0721a10"/>无论福与智。先且離贪嗔。莊严绝能所。无我亦无 <lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R092" n="0721a11"/>人。断除俱不染。颖脱出嚣尘。川禅师云。孃生裤子。 <lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R092" n="0721a12"/>靑州布衫。颂曰。抖擞浑身白勝霜。芦花雪月转争 <lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R092" n="0721a13"/>光。幸有九皋翘足势。更添朱顶又何妨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R092" n="0721a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0688a1701">是故须菩提诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>应无所住而生其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R092" n="0721a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0688a1801"><persName>佛</persName>言。心不可知有莊严<persName>佛</persName>土。是故汝等诸修行人。 <lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R092" n="0721a16"/>当知此心。常自空寂。无诸妄念。不生不灭。不动不 <lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R092" n="0721a17"/>摇。如此淸净。凡修六度万行者。应如是生淸净心。 <lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R092" n="0721a18"/>不当有所执著而生其心。若住著色声香味触法 <lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R092" n="0721b01"/>六尘上而生其心。非淸净也。凡夫无明起灭。妄想 <lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R092" n="0721b02"/>顚倒。取捨圣凡善恶等见。是名浊乱心。因境来触。 <lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R092" n="0721b03"/>遂生其心。如猿猴捉月。病眼见花。一切万法。皆从 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0688b" n="0688b"/> <lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R092" n="0721b04"/>心生。心有所住。即是妄念。六尘竞起。譬如浮雲。往 <lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R092" n="0721b05"/>来不定。若悟真空。即无所住即是智慧。无诸烦恼。 <lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R092" n="0721b06"/>可见诸菩萨欲得阿耨多罗三藐三菩提者。岂应 <lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R092" n="0721b07"/>如是生住著于六尘的心。唯应于无所住著处生 <lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R092" n="0721b08"/>心。则此心生生而不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0688b0501" n="0688b0501"/><anchor xml:id="beg0688b0501" n="0688b0501"/>己<anchor xml:id="end0688b0501"/>。一真如无染之心也岂 <lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R092" n="0721b09"/>不淸净。既曰淸净。何等莊严。譬如天平。盘中无物。 <lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R092" n="0721b10"/>其心自正。说一生字。便见<persName>佛</persName>法虽重无相。何尝教 <lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R092" n="0721b11"/>人稿木死<g ref="#CB01926">灰</g>。川禅师云。虽然恁么。争奈目前何。颂 <lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R092" n="0721b12"/>曰。见色非干色。闻声不是声。色声不碍处。亲到法 <lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R092" n="0721b13"/>王城。又云。退後退後。看看。顽石动也。颂曰。山堂静 <lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R092" n="0721b14"/>夜坐无言。寂寂寥寥本自然。何时西风动林野。一 <lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R092" n="0721b15"/>声寒雁唳长天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R092" n="0721b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0688b1301">须菩提譬如有人<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>说非身名大身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R092" n="0721b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0688b1401">此譬喩心之大也。人心能生万变万化。既从此出。 <lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R092" n="0721b18"/>故以<name role="" type="person">须弥山</name>王喩之。<name role="" type="person">须弥山</name>。高廣三百三十六万 <lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R092" n="0722a01"/>里。日月绕山而行。以为昼夜。由此而分四面为四 <lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R092" n="0722a02"/>天下。其上有<name role="" type="person">三十三天</name>。可谓至大为众山之王。人 <lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R092" n="0722a03"/>身岂有如是之大者。<persName>佛</persName>说人心充满六虚。遊于淸 <lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R092" n="0722a04"/>净。诚足以塞天地。贯古今。是讬名之为大身。非实 <lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R092" n="0722a05"/>说有大身也。人不求之淸净。而求有得。求莊严得 <lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R092" n="0722a06"/>母反小视其心乎。川禅师云。设有。向甚处著。颂曰 <lb ed="X" n="0688b22"/><lb ed="R092" n="0722a07"/>拟把须弥作幻躯。饶君胆大更心粗。目前指出千 <lb ed="X" n="0688b23"/><lb ed="R092" n="0722a08"/>般有我道其中一也无。便从这裡入。傅颂曰。须弥 <lb ed="X" n="0688b24"/><lb ed="R092" n="0722a09"/>高且大。将喩法王身。七宝齐围绕。六度次相邻。四 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0688c" n="0688c"/> <lb ed="X" n="0688c01"/><lb ed="R092" n="0722a10"/>色成山相慈悲作<persName>佛</persName>因。有形终不大。无相乃为真。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0688c02"/><lb ed="R092" n="0722a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无为福勝分第十一</cb:mulu><head>〇无为福勝分第十一</head><p xml:id="pX25p0688c0210" cb:place="inline">持经度人。无假作为。其福 <lb ed="X" n="0688c03"/><lb ed="R092" n="0722a12"/>最勝。</p> <lb ed="X" n="0688c04"/><lb ed="R092" n="0722a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0688c0401">须菩提如恒河中所有沙数<note place="inline">至</note>尙多无数何况其沙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c05"/><lb ed="R092" n="0722a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0688c0501">西土有河。名曰恒河。周围四十里。与<persName>佛</persName>说法处相 <lb ed="X" n="0688c06"/><lb ed="R092" n="0722a15"/>近。故<persName>佛</persName>取之为喩。恒河中沙。极细而多。将一粒沙。 <lb ed="X" n="0688c07"/><lb ed="R092" n="0722a16"/>比一河。则有无量恒河。再将无量恒河中所有沙。 <lb ed="X" n="0688c08"/><lb ed="R092" n="0722a17"/>总而算之。则多多无尽矣。故须菩提曰。诸恒河尙 <lb ed="X" n="0688c09"/><lb ed="R092" n="0722a18"/>且极多。无可算数。何况其中之沙乎。川禅师云。前 <lb ed="X" n="0688c10"/><lb ed="R092" n="0722b01"/>三三。後三三。颂曰。一二三四数恒沙。沙等恒河数 <lb ed="X" n="0688c11"/><lb ed="R092" n="0722b02"/>更多。算尽目前无一法。方能静处萨婆诃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c12"/><lb ed="R092" n="0722b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0688c1201">须菩提我今实言告汝<note place="inline">至</note>而此福德勝前福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c13"/><lb ed="R092" n="0722b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0688c1301">实言者。言非虚谬。欲人信也。以诸河中之沙。一粒 <lb ed="X" n="0688c14"/><lb ed="R092" n="0722b05"/>沙算一三千大千世界。极形容世界之甚多也。受 <lb ed="X" n="0688c15"/><lb ed="R092" n="0722b06"/>持四句偈等。虽不比施七宝之多。实智慧心生于 <lb ed="X" n="0688c16"/><lb ed="R092" n="0722b07"/>我矣。又能为他人解说。则人人俱得证<persName>佛</persName>果。成无 <lb ed="X" n="0688c17"/><lb ed="R092" n="0722b08"/>上道。故所获福报。尤勝于佈施。可见人必当持经。 <lb ed="X" n="0688c18"/><lb ed="R092" n="0722b09"/>为人解说。或有云佈施。为六度之首。此言福德。不 <lb ed="X" n="0688c19"/><lb ed="R092" n="0722b10"/>如持经者。何也。盖七宝佈施。虽无吝惜。毕竟有七 <lb ed="X" n="0688c20"/><lb ed="R092" n="0722b11"/>宝方遂心。若无七宝。便不能佈施。然要知七宝虽 <lb ed="X" n="0688c21"/><lb ed="R092" n="0722b12"/>多。不过人间有限之物。佈施以此。但受人间有限 <lb ed="X" n="0688c22"/><lb ed="R092" n="0722b13"/>之福。财施有尽。法施无穷。财施不出欲界。法施能 <lb ed="X" n="0688c23"/><lb ed="R092" n="0722b14"/>超三界。若于此经中。受其義理而持守之。则<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c2301" n="0688c2301"/><anchor xml:id="beg0688c2301" n="0688c2301"/>己<anchor xml:id="end0688c2301"/>不 <lb ed="X" n="0688c24"/><lb ed="R092" n="0722b15"/>为恶业所缚。可以悟明真性。又为他人解说。使人 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0689a" n="0689a"/> <lb ed="X" n="0689a01"/><lb ed="R092" n="0722b16"/>亦得闻此至理。共明真性。久而善根皆熟。可以脱 <lb ed="X" n="0689a02"/><lb ed="R092" n="0722b17"/>離轮迴。永超生死。是持经度人。穷亦可。达亦可。日 <lb ed="X" n="0689a03"/><lb ed="R092" n="0722b18"/>日可行。处处可行。无穷无尽。福德岂不溥哉。智者 <lb ed="X" n="0689a04"/><lb ed="R092" n="0723a01"/>禅师颂曰。恒河数甚多。沙数更难量。擧沙齐七宝。 <lb ed="X" n="0689a05"/><lb ed="R092" n="0723a02"/>能持智慧浆。有相皆为幻。徒言智慧强。若论四句 <lb ed="X" n="0689a06"/><lb ed="R092" n="0723a03"/>偈。此福未为长。川禅师云。真鍮不换金。颂曰。入海 <lb ed="X" n="0689a07"/><lb ed="R092" n="0723a04"/>算沙徒费力。区区未免走尘埃。争如运出家中宝。 <lb ed="X" n="0689a08"/><lb ed="R092" n="0723a05"/>枯木生花别样春。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0689a09"/><lb ed="R092" n="0723a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">尊重正教分第十二</cb:mulu><head>〇尊重正教分第十二</head><p xml:id="pX25p0689a0910" cb:place="inline"><persName>佛</persName>教正大。受持者。天人皆 <lb ed="X" n="0689a10"/><lb ed="R092" n="0723a07"/>生敬重。</p> <lb ed="X" n="0689a11"/><lb ed="R092" n="0723a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0689a1101">复次须菩提随说是经<note place="inline">至</note>皆<persName>应供</persName>养如<persName>佛</persName>塔庙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a12"/><lb ed="R092" n="0723a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0689a1201">须菩提。历历与<persName>佛</persName>辨析。不敢安坐受教。故<persName>佛</persName>又命 <lb ed="X" n="0689a13"/><lb ed="R092" n="0723a10"/>之复位次而告之曰。为人解说。不必有拣择。随所 <lb ed="X" n="0689a14"/><lb ed="R092" n="0723a11"/>在之处。见人即便演说此经。心无分别。虽至四句。 <lb ed="X" n="0689a15"/><lb ed="R092" n="0723a12"/>偈等甚少。当知此说经之处。即是<persName>如来</persName>说法之地。 <lb ed="X" n="0689a16"/><lb ed="R092" n="0723a13"/>令诸听者。生淸净心。无诸妄念。悟得本来<persName>佛</persName>性。即 <lb ed="X" n="0689a17"/><lb ed="R092" n="0723a14"/>此幻身。便是法身。中有<persName>如来</persName>全身舍利。感得天上 <lb ed="X" n="0689a18"/><lb ed="R092" n="0723a15"/>之神。世间之人。八部鬼神中之恶类阿修罗等。皆 <lb ed="X" n="0689a19"/><lb ed="R092" n="0723a16"/>当以花香璎珞。幢幡缯盖。香油酥灯。恭敬供养。如 <lb ed="X" n="0689a20"/><lb ed="R092" n="0723a17"/>藏<persName>佛</persName>遗体舍利之塔。设立殊特<persName>佛</persName>像之庙。傅颂曰。 <lb ed="X" n="0689a21"/><lb ed="R092" n="0723a18"/>恒沙为比量。分为六种多。持经取四句。七宝讵能 <lb ed="X" n="0689a22"/><lb ed="R092" n="0723b01"/>过。法门遊历处。供养感修罗。经中称最勝。尊高似 <lb ed="X" n="0689a23"/><lb ed="R092" n="0723b02"/><persName>佛陀</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a24"/><lb ed="R092" n="0723b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0689a2401">何况有人尽能受持读诵<note place="inline">至</note>即为有<persName>佛</persName>若尊重弟子。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0689b" n="0689b"/> <lb ed="X" n="0689b01"/><lb ed="R092" n="0723b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0689b0101">止于此地讲说经中四句偈。尙能有感动。何况有 <lb ed="X" n="0689b02"/><lb ed="R092" n="0723b05"/>人尽能持诵全经者乎。应知此人所成就之法。乃 <lb ed="X" n="0689b03"/><lb ed="R092" n="0723b06"/>最上第一稀有之法也。寧不愈感天人等恭敬耶。 <lb ed="X" n="0689b04"/><lb ed="R092" n="0723b07"/>经典感通之妙如此。则知经在之处。即如<persName>佛</persName>在其 <lb ed="X" n="0689b05"/><lb ed="R092" n="0723b08"/>处。即是<persName>佛</persName>与弟子菩萨等俱在其处。人若见经。即 <lb ed="X" n="0689b06"/><lb ed="R092" n="0723b09"/>自见<persName>佛</persName>。安得不持诵讲说。凡人自心诵得此经。自 <lb ed="X" n="0689b07"/><lb ed="R092" n="0723b10"/>心解得经義。自心体得无相无著之理。所在之处。 <lb ed="X" n="0689b08"/><lb ed="R092" n="0723b11"/>常修<persName>佛</persName>行。念念无有间歇。心常淸净。不生不灭。无 <lb ed="X" n="0689b09"/><lb ed="R092" n="0723b12"/>诸妄念。便可立地成<persName>佛</persName>。可见即心是<persName>佛</persName>。故言所在 <lb ed="X" n="0689b10"/><lb ed="R092" n="0723b13"/>之处。即为有<persName>佛</persName>。尊重弟子。谓菩萨等。能悟无相妙 <lb ed="X" n="0689b11"/><lb ed="R092" n="0723b14"/>理。有可尊重也。川禅师云。合如是。颂曰。似海之深。 <lb ed="X" n="0689b12"/><lb ed="R092" n="0723b15"/>如山之固。左旋右转。不去不住。出窟金毛狮子儿。 <lb ed="X" n="0689b13"/><lb ed="R092" n="0723b16"/>全威哮吼众狐疑。深思不动干戈处。直摄天魔外 <lb ed="X" n="0689b14"/><lb ed="R092" n="0723b17"/>道归。杲禅师颂曰。即心是<persName>佛</persName>无馀法。迷者多于心 <lb ed="X" n="0689b15"/><lb ed="R092" n="0723b18"/>外求。一念廓然归本际。还如洗脚上船头。僧问首 <lb ed="X" n="0689b16"/><lb ed="R092" n="0724a01"/>山。如何是<persName>佛</persName>。山答。新妇骑驴阿家牵。鼓山珪禅师 <lb ed="X" n="0689b17"/><lb ed="R092" n="0724a02"/>为作颂云。阿家新妇两同条。咫尺家鄕路不遥。可 <lb ed="X" n="0689b18"/><lb ed="R092" n="0724a03"/>笑骑驴觅驴者。一生错认马鞍桥。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0689b19"/><lb ed="R092" n="0724a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如法受持分第十三</cb:mulu><head>〇如法受持分第十三</head><p xml:id="pX25p0689b1910" cb:place="inline">依<persName>佛</persName>所说之法。承受而持 <lb ed="X" n="0689b20"/><lb ed="R092" n="0724a05"/>守之。</p> <lb ed="X" n="0689b21"/><lb ed="R092" n="0724a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0689b2101">尔时须菩提白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>是名般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689b22"/><lb ed="R092" n="0724a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0689b2201">须菩提见<persName>如来</persName>赞美经典。因请此经。当属何名。使 <lb ed="X" n="0689b23"/><lb ed="R092" n="0724a08"/>我等奉侍此经而持守之。<persName>佛</persName>曰。明此经者。其智慧 <lb ed="X" n="0689b24"/><lb ed="R092" n="0724a09"/>如金之刚利。能断绝一切有相之物。除一切邪妄 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0689c" n="0689c"/> <lb ed="X" n="0689c01"/><lb ed="R092" n="0724a10"/>之念。直至诸<persName>佛</persName>菩萨之彼岸。名为金刚般若波罗 <lb ed="X" n="0689c02"/><lb ed="R092" n="0724a11"/>蜜。以是名字。汝当奉而持之。只在自心。行住坐卧。 <lb ed="X" n="0689c03"/><lb ed="R092" n="0724a12"/>勿令分别。便能断一切疑执。然法性即空。不可执 <lb ed="X" n="0689c04"/><lb ed="R092" n="0724a13"/>此为相。悟明本性。湛若太虚。体尙且无。何名之有。 <lb ed="X" n="0689c05"/><lb ed="R092" n="0724a14"/><persName>如来</persName>恐人生断灭见。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c0501" n="0689c0501"/><anchor xml:id="beg0689c0501" n="0689c0501"/>已<anchor xml:id="end0689c0501"/>而强安是名。故虚名 <lb ed="X" n="0689c06"/><lb ed="R092" n="0724a15"/>为般若波罗蜜。以接引众生。随说随扫。唯恐人住 <lb ed="X" n="0689c07"/><lb ed="R092" n="0724a16"/>于相也。归宗禅师云。有座主来参。値宗锄草。见一 <lb ed="X" n="0689c08"/><lb ed="R092" n="0724a17"/>蛇。斩之。主云。久向归宗。原来是个粗行沙门。宗云。 <lb ed="X" n="0689c09"/><lb ed="R092" n="0724a18"/>是尔粗。我粗。且道这僧。过在甚么处。昭禅师为作 <lb ed="X" n="0689c10"/><lb ed="R092" n="0724b01"/>颂曰。庐嶽宗师接上機。斩蛇特地施慈悲。痴迷座 <lb ed="X" n="0689c11"/><lb ed="R092" n="0724b02"/>主生惊怖。却道粗心惹是非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c12"/><lb ed="R092" n="0724b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0689c1201">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><persName>如来</persName>无所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c13"/><lb ed="R092" n="0724b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0689c1301">本心原净。诸法原空。更有何法可说。二乘之人执 <lb ed="X" n="0689c14"/><lb ed="R092" n="0724b05"/>著人法是有。即有所说。菩萨了悟人法皆空。却无 <lb ed="X" n="0689c15"/><lb ed="R092" n="0724b06"/>所说。<persName>佛</persName>盖强名为金刚经。未尝实指经中。曰此是 <lb ed="X" n="0689c16"/><lb ed="R092" n="0724b07"/>何等法。安得为真有般若波罗蜜之法。寒山子云。 <lb ed="X" n="0689c17"/><lb ed="R092" n="0724b08"/>吾心似秋月。碧潭光皎洁。无物堪比伦。教我如何 <lb ed="X" n="0689c18"/><lb ed="R092" n="0724b09"/>说。川禅师云。低声。低声。颂曰。入草求人不奈何。利 <lb ed="X" n="0689c19"/><lb ed="R092" n="0724b10"/>刀断了手摩挲。虽然出入无踪迹。文彩全彰见也 <lb ed="X" n="0689c20"/><lb ed="R092" n="0724b11"/>么。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c21"/><lb ed="R092" n="0724b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0689c2101">须菩提于意云何三千大千<note place="inline">至</note>非世界是名世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c22"/><lb ed="R092" n="0724b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0689c2201">怎见得法无可说。今三千大千世界。以无量因缘 <lb ed="X" n="0689c23"/><lb ed="R092" n="0724b14"/>乃成。一切众生。岂外此而别有世界。悟者处此。迷 <lb ed="X" n="0689c24"/><lb ed="R092" n="0724b15"/>者亦处此。悟者之心淸净心也。以此心处此世界。 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0690a" n="0690a"/> <lb ed="X" n="0690a01"/><lb ed="R092" n="0724b16"/>即淸净世界。迷者之心尘垢心也。以此心处此世 <lb ed="X" n="0690a02"/><lb ed="R092" n="0724b17"/>界。即微尘世界。世界许多。而微尘亦不勝其多。使 <lb ed="X" n="0690a03"/><lb ed="R092" n="0724b18"/>一切众生。皆生淸净心。非微尘所可汚。故云非微 <lb ed="X" n="0690a04"/><lb ed="R092" n="0725a01"/>尘。得出世间法。非世界所能间。故云非世界。在世 <lb ed="X" n="0690a05"/><lb ed="R092" n="0725a02"/>離世。在尘離尘。可见实非有微尘之定形也。不过 <lb ed="X" n="0690a06"/><lb ed="R092" n="0725a03"/>虚名为微尘。<persName>如来</persName>说世界。亦非实有世界之定形 <lb ed="X" n="0690a07"/><lb ed="R092" n="0725a04"/>也。一切山崖。会有崩裂。一切江河。会有枯竭。不过 <lb ed="X" n="0690a08"/><lb ed="R092" n="0725a05"/>虚名为世界云耳。若必说<persName>佛</persName>有法。是微尘实有微 <lb ed="X" n="0690a09"/><lb ed="R092" n="0725a06"/>尘。世界实有世界。只此一念。便不淸净。何以究竟 <lb ed="X" n="0690a10"/><lb ed="R092" n="0725a07"/>作<persName>佛</persName>。故古德云。一念不生全体见。六根纔动被雲 <lb ed="X" n="0690a11"/><lb ed="R092" n="0725a08"/>遮。傅颂曰。积尘成世界。析界作微尘。界喩人天果。 <lb ed="X" n="0690a12"/><lb ed="R092" n="0725a09"/>尘为有漏因。尘因因不实。界果果非真。果因知是 <lb ed="X" n="0690a13"/><lb ed="R092" n="0725a10"/>幻。逍遥自在人。</p><p xml:id="pX25p0690a1307" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">圆悟禅师</name>上堂云。十方同聚会。 <lb ed="X" n="0690a14"/><lb ed="R092" n="0725a11"/>个个学无为。此是选<persName>佛</persName>场。心空及第归。大丈夫。具 <lb ed="X" n="0690a15"/><lb ed="R092" n="0725a12"/>决烈志气。慷慨英灵。踏破化城。归家稳坐。外不见 <lb ed="X" n="0690a16"/><lb ed="R092" n="0725a13"/>一切境界。内不见有自<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1601" n="0690a1601"/><anchor xml:id="beg0690a1601" n="0690a1601"/>己<anchor xml:id="end0690a1601"/>。上不见有诸圣。下不见 <lb ed="X" n="0690a17"/><lb ed="R092" n="0725a14"/>有凡愚。净裸裸。赤洒洒。一念不生。桶底子脱。岂不 <lb ed="X" n="0690a18"/><lb ed="R092" n="0725a15"/>是心空。到这裡。还容棒喝么。还用元妙理性么。还 <lb ed="X" n="0690a19"/><lb ed="R092" n="0725a16"/>容彼我是非么。直不如红炉上一点雪相似。岂不 <lb ed="X" n="0690a20"/><lb ed="R092" n="0725a17"/>是选<persName>佛</persName>场。然虽如是。犹涉阶梯在。且问涉阶梯句 <lb ed="X" n="0690a21"/><lb ed="R092" n="0725a18"/>作么生道。千圣会中无影迹。万人丛裡夺高标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a22"/><lb ed="R092" n="0725b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0690a2201">须菩提于意云何可以三十二相<note place="inline">至</note>是名三十二相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a23"/><lb ed="R092" n="0725b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0690a2301">三十二相者。谓眼耳鼻舌身五根中。具修六波罗 <lb ed="X" n="0690a24"/><lb ed="R092" n="0725b03"/>蜜谓佈施持戒忍辱精进禅定智慧是也。于意根 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0690b" n="0690b"/> <lb ed="X" n="0690b01"/><lb ed="R092" n="0725b04"/>中修无住无为。是三十二相淸净行。即心成<persName>佛</persName>。原 <lb ed="X" n="0690b02"/><lb ed="R092" n="0725b05"/>不在相好莊严上。若據<persName>如来</persName>妙相。本性湛然空寂。 <lb ed="X" n="0690b03"/><lb ed="R092" n="0725b06"/>一相尙不可得。岂可以三十二相而求见。欲见如 <lb ed="X" n="0690b04"/><lb ed="R092" n="0725b07"/>来。即我有觉悟心是也故<persName>如来</persName>三十二相。虽若异 <lb ed="X" n="0690b05"/><lb ed="R092" n="0725b08"/>于众生。然亦与众生幻形同归有尽。非是真实相 <lb ed="X" n="0690b06"/><lb ed="R092" n="0725b09"/>也。但名为三十二相耳。川禅师云。借婆衫子拜婆 <lb ed="X" n="0690b07"/><lb ed="R092" n="0725b10"/>年。颂曰。你有我亦有。君无我亦无。有无俱不立。相 <lb ed="X" n="0690b08"/><lb ed="R092" n="0725b11"/>对嘴卢都。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b09"/><lb ed="R092" n="0725b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0690b0901">须菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>为他人说其福甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b10"/><lb ed="R092" n="0725b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0690b1001">世人所重者。莫过于身命。若知身是幻相。即以身 <lb ed="X" n="0690b11"/><lb ed="R092" n="0725b14"/>命佈施。不认为<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1101" n="0690b1101"/><anchor xml:id="beg0690b1101" n="0690b1101"/>己<anchor xml:id="end0690b1101"/>有。固较之施七宝者不同。然毕 <lb ed="X" n="0690b12"/><lb ed="R092" n="0725b15"/>竟不明本性。如生豪贵之家。憍奢纵恣。难免造业。 <lb ed="X" n="0690b13"/><lb ed="R092" n="0725b16"/>反受业报。纵使捨身如沙数之多。争如受持四句 <lb ed="X" n="0690b14"/><lb ed="R092" n="0725b17"/>偈等而解说之。使人我同登彼岸。其福岂不甚多。 <lb ed="X" n="0690b15"/><lb ed="R092" n="0725b18"/>夫捨身尙不如持经度人。人何可不以持经为急 <lb ed="X" n="0690b16"/><lb ed="R092" n="0726a01"/>务。傅颂曰。施命如沙数。人天业转深。既掩菩提相。 <lb ed="X" n="0690b17"/><lb ed="R092" n="0726a02"/>能障涅槃心。猿猴探水月。<g ref="#CB06326">莨</g><g ref="#CB00037">菪</g>拾花针。爱河浮更 <lb ed="X" n="0690b18"/><lb ed="R092" n="0726a03"/>没。苦海出还沉。又颂曰。经中称四句。应当不離身。 <lb ed="X" n="0690b19"/><lb ed="R092" n="0726a04"/>愚人看似梦。智者见唯真。法性无前後。无中非故 <lb ed="X" n="0690b20"/><lb ed="R092" n="0726a05"/>新。蕴空无实相。凭何见有人。川禅师云。两彩一赛。 <lb ed="X" n="0690b21"/><lb ed="R092" n="0726a06"/>颂曰。伏手滑槌不换剑。善使之人皆总便。不用安 <lb ed="X" n="0690b22"/><lb ed="R092" n="0726a07"/>排本现成。个中须是英灵汉。啰啰哩。啰哩啰。山花 <lb ed="X" n="0690b23"/><lb ed="R092" n="0726a08"/>笑。野鸟歌。此时如得意。随处萨婆诃。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0690b24"/><lb ed="R092" n="0726a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離相寂灭分第十四</cb:mulu><head>〇離相寂灭分第十四</head><p xml:id="pX25p0690b2410" cb:place="inline">脱離一切形相。则真心寂 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0690c" n="0690c"/> <lb ed="X" n="0690c01"/><lb ed="R092" n="0726a10"/>静。妄念消灭。</p> <lb ed="X" n="0690c02"/><lb ed="R092" n="0726a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0690c0201">尔时须菩提闻说是经<note place="inline">至</note>未曾得闻如是之经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c03"/><lb ed="R092" n="0726a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0690c0301">须菩提是阿罗汉。于五百弟子中。解空第一。大彻 <lb ed="X" n="0690c04"/><lb ed="R092" n="0726a13"/>悟真空无相義趣。伤共觉悟之晚。不觉涕泪悲泣 <lb ed="X" n="0690c05"/><lb ed="R092" n="0726a14"/>曰。稀有。<persName>世尊</persName>。<persName>佛</persName>说如是甚深经典。我从昔来。虽有 <lb ed="X" n="0690c06"/><lb ed="R092" n="0726a15"/>得于慧眼实未曾得闻是经。盖具慧眼。但知得万 <lb ed="X" n="0690c07"/><lb ed="R092" n="0726a16"/>法皆空。今幷其空亦遣之。所以感极而涕零也。傅 <lb ed="X" n="0690c08"/><lb ed="R092" n="0726a17"/>颂曰。闻经深解義。心中喜且悲。昔除烦恼障。今能 <lb ed="X" n="0690c09"/><lb ed="R092" n="0726a18"/>離所知。遍计于先了。圆成证此时。宿乘无碍慧。方 <lb ed="X" n="0690c10"/><lb ed="R092" n="0726b01"/>便劝人持。川禅师云。好笑。当面讳了。颂曰。自小生 <lb ed="X" n="0690c11"/><lb ed="R092" n="0726b02"/>来惯远方。幾回衡嶽度潇湘。一朝踏著家鄕路。始 <lb ed="X" n="0690c12"/><lb ed="R092" n="0726b03"/>觉途中日月长。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c13"/><lb ed="R092" n="0726b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0690c1301"><persName>世尊</persName>若复有人得闻是经<note place="inline">至</note>成就第一稀有功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c14"/><lb ed="R092" n="0726b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0690c1401">须菩提言。我得慧眼者。今日纔闻此经。世之众生。 <lb ed="X" n="0690c15"/><lb ed="R092" n="0726b06"/>岂有闻而遂信者。如人闻此经。信于心。使心中常 <lb ed="X" n="0690c16"/><lb ed="R092" n="0726b07"/>是淸净。则万法当前。自然了彻。真实之相即从此 <lb ed="X" n="0690c17"/><lb ed="R092" n="0726b08"/>无相中生发出来。譬如鉴空。即能照也。当知是人。 <lb ed="X" n="0690c18"/><lb ed="R092" n="0726b09"/>决定成就诸<persName>佛</persName>功德。莫有过之者。岂非第一稀有。 <lb ed="X" n="0690c19"/><lb ed="R092" n="0726b10"/>变福言功者。功成果满。福不足道也。傅颂曰。未有 <lb ed="X" n="0690c20"/><lb ed="R092" n="0726b11"/>无心境。曾无无境心。境亡心自灭。心灭境无侵。经 <lb ed="X" n="0690c21"/><lb ed="R092" n="0726b12"/>中称实相。语妙理能深。证知唯有<persName>佛</persName>。小圣讵能任。</p> <lb ed="X" n="0690c22"/><lb ed="R092" n="0726b13"/><p xml:id="pX25p0690c2201">〇<persName>佛</persName>说无相。但去妄念。不去天理。若幷天理去了。 <lb ed="X" n="0690c23"/><lb ed="R092" n="0726b14"/>未免行尸走肉。虚生世间。故说出生实相三字。亦 <lb ed="X" n="0690c24"/><lb ed="R092" n="0726b15"/>虑人之流于枯槁也。世儒不去细究。反言<persName>佛</persName>氏虚 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0691a" n="0691a"/> <lb ed="X" n="0691a01"/><lb ed="R092" n="0726b16"/>无寂灭。岂不罪过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a02"/><lb ed="R092" n="0726b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691a0201"><persName>世尊</persName>是实相者即非相是故<persName>如来</persName>说名实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a03"/><lb ed="R092" n="0726b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691a0301">虽曰实相。其实无相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0691a0301" n="0691a0301"/><anchor xml:id="beg0691a0301" n="0691a0301"/>但<anchor xml:id="end0691a0301"/>就无相中能生照心。比之 <lb ed="X" n="0691a04"/><lb ed="R092" n="0727a01"/>顽空者不同。故言为非。不是竟言无。如龟毛兔角。 <lb ed="X" n="0691a05"/><lb ed="R092" n="0727a02"/>只说龟无毛。兔无角。不说无龟毛兔角。只说实相 <lb ed="X" n="0691a06"/><lb ed="R092" n="0727a03"/>无相。不说无实相。达摩曰。若解实相。即见非相。正 <lb ed="X" n="0691a07"/><lb ed="R092" n="0727a04"/>犹水中盐味。色裡胶靑。决定是有。不见其形。是故 <lb ed="X" n="0691a08"/><lb ed="R092" n="0727a05"/><persName>如来</persName>。虚名之为实相傅颂曰。众生与寿者。蕴上立 <lb ed="X" n="0691a09"/><lb ed="R092" n="0727a06"/>虚名。如龟毛不实。似兔角无形。川禅师云。山河大 <lb ed="X" n="0691a10"/><lb ed="R092" n="0727a07"/>地。甚处得来。颂曰。远观山有色。近听水无声。春去 <lb ed="X" n="0691a11"/><lb ed="R092" n="0727a08"/>花犹在。人来鸟不惊。头头皆显露。物物体元平。如 <lb ed="X" n="0691a12"/><lb ed="R092" n="0727a09"/>何言不会。只为太分明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a13"/><lb ed="R092" n="0727a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691a1301"><persName>世尊</persName>我今得闻如是经典<note place="inline">至</note>一切诸相即名诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a14"/><lb ed="R092" n="0727a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691a1401">须菩提言。我今得闻如是经典。幸有<persName>如来</persName>现在。得 <lb ed="X" n="0691a15"/><lb ed="R092" n="0727a12"/>之于耳提面命。故信其言。解其義。信受而持守之。 <lb ed="X" n="0691a16"/><lb ed="R092" n="0727a13"/>何难之有。独以<persName>世尊</persName>灭度後。历五百岁之久。去圣 <lb ed="X" n="0691a17"/><lb ed="R092" n="0727a14"/>人辽远。众生之中。若能信解受持。心常淸净。不著 <lb ed="X" n="0691a18"/><lb ed="R092" n="0727a15"/>诸相。悟住无所住心。了得无所得法。此是第一流 <lb ed="X" n="0691a19"/><lb ed="R092" n="0727a16"/>人。可谓绝无而仅有。何故而独能信解受持此经。 <lb ed="X" n="0691a20"/><lb ed="R092" n="0727a17"/>其人必无我人等四相。所以能悟般若波罗蜜甚 <lb ed="X" n="0691a21"/><lb ed="R092" n="0727a18"/>深经典。信解受持也。又须知是人。所以能持是经。 <lb ed="X" n="0691a22"/><lb ed="R092" n="0727b01"/>而无四相者。何也。彼能知四相本来不生。即非四 <lb ed="X" n="0691a23"/><lb ed="R092" n="0727b02"/>相義也。何以知四相非相也。所造之地。有智慧心。 <lb ed="X" n="0691a24"/><lb ed="R092" n="0727b03"/>能離一切诸相。解悟三空。契合实相。究竟涅槃。三 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0691b" n="0691b"/> <lb ed="X" n="0691b01"/><lb ed="R092" n="0727b04"/>世<persName>如来</persName>同证此理。即称诸<persName>佛</persName>矣傅颂曰。空生闻妙 <lb ed="X" n="0691b02"/><lb ed="R092" n="0727b05"/>理。如蓬値在麻。凡流信此法。同火出莲花。恐人生 <lb ed="X" n="0691b03"/><lb ed="R092" n="0727b06"/>断见。大圣预开遮。如能離诸相。定入法王家。川禅 <lb ed="X" n="0691b04"/><lb ed="R092" n="0727b07"/>师云。若不得後语。前话也难圆。颂曰。难难难。如平 <lb ed="X" n="0691b05"/><lb ed="R092" n="0727b08"/>地上靑天。易易易。似和衣一觉睡。行船尽在把梢 <lb ed="X" n="0691b06"/><lb ed="R092" n="0727b09"/>人。谁道波涛从地起。又云。行住坐卧。著衣吃饭。更 <lb ed="X" n="0691b07"/><lb ed="R092" n="0727b10"/>有甚么事。颂曰。冰不热。火不寒。土不湿。水不漧。金 <lb ed="X" n="0691b08"/><lb ed="R092" n="0727b11"/>刚脚踏地。幡竿头指天。若人信得及。北斗面南看。 <lb ed="X" n="0691b09"/><lb ed="R092" n="0727b12"/>又云。心不负人。面无惭色。颂曰。旧竹生新笋。新花 <lb ed="X" n="0691b10"/><lb ed="R092" n="0727b13"/>长旧枝。雨催行路客。风送片帆归。竹密不妨流水 <lb ed="X" n="0691b11"/><lb ed="R092" n="0727b14"/>过。山高岂碍白雲飞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b12"/><lb ed="R092" n="0727b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691b1201"><persName>佛</persName>告须菩提如是如是<note place="inline">至</note>当知是人甚为稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b13"/><lb ed="R092" n="0727b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691b1301">须菩提所解空義。契合<persName>如来</persName>之旨。故深然之。不惊。 <lb ed="X" n="0691b14"/><lb ed="R092" n="0727b17"/>无骇愕心。不怖。无惧怯心。不畏。无阻难心。<persName>佛</persName>恐世 <lb ed="X" n="0691b15"/><lb ed="R092" n="0727b18"/>远仅存言教。人或有此三心。则信解受持未必坚 <lb ed="X" n="0691b16"/><lb ed="R092" n="0728a01"/>固。故称是人甚为稀有。傅颂曰。如能发心者。应当 <lb ed="X" n="0691b17"/><lb ed="R092" n="0728a02"/>了二边。涅槃无有相。菩提離此缘。无乘及乘者。人 <lb ed="X" n="0691b18"/><lb ed="R092" n="0728a03"/>法两俱捐。欲达真如理。应当识本源。川禅师云。祇 <lb ed="X" n="0691b19"/><lb ed="R092" n="0728a04"/>是自家的。颂曰。毛吞巨海水。芥子纳须弥。碧汉一 <lb ed="X" n="0691b20"/><lb ed="R092" n="0728a05"/>轮满。淸光六合辉。踏得故鄕田地稳。更无南北与 <lb ed="X" n="0691b21"/><lb ed="R092" n="0728a06"/>东西。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b22"/><lb ed="R092" n="0728a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691b2201">何以故须菩提<persName>如来</persName>说第一<note place="inline">至</note>是名第一波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b23"/><lb ed="R092" n="0728a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691b2301">何以言其稀有。是经为万法之纲。三世诸<persName>佛</persName>皆从 <lb ed="X" n="0691b24"/><lb ed="R092" n="0728a09"/>此成。为第一彼岸。波罗蜜有十种。一佈施二持戒。 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0691c" n="0691c"/> <lb ed="X" n="0691c01"/><lb ed="R092" n="0728a10"/>三忍辱。四精进。五禅定。六智慧。七慈。八悲。九方便。 <lb ed="X" n="0691c02"/><lb ed="R092" n="0728a11"/>十不退。今言第一波罗蜜。以佈施资生众善。直至 <lb ed="X" n="0691c03"/><lb ed="R092" n="0728a12"/>菩提。登彼岸。岂真有哉。特立是名以证持经有益 <lb ed="X" n="0691c04"/><lb ed="R092" n="0728a13"/>耳。傅颂曰。波罗称彼岸。于中十种名。高卑缘妄识。 <lb ed="X" n="0691c05"/><lb ed="R092" n="0728a14"/>次第为迷情。焰裡寻求水。空中觅响声。真如何得 <lb ed="X" n="0691c06"/><lb ed="R092" n="0728a15"/>失。今始号圆成。川禅师云。八字打开。两手吩咐。颂 <lb ed="X" n="0691c07"/><lb ed="R092" n="0728a16"/>曰。是名第一波罗蜜万别千差从此出。鬼面神头 <lb ed="X" n="0691c08"/><lb ed="R092" n="0728a17"/>对面来。从此莫道不相识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c09"/><lb ed="R092" n="0728a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691c0901">须菩提忍辱波罗蜜<note place="inline">至</note>是名忍辱波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c10"/><lb ed="R092" n="0728b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691c1001">不但持经可登彼岸。修行人。乱真性者莫如辱。能 <lb ed="X" n="0691c11"/><lb ed="R092" n="0728b02"/>忍耐不起嗔心。则亦可登彼岸。然忍仅是藏蓄之 <lb ed="X" n="0691c12"/><lb ed="R092" n="0728b03"/>意。工夫一懈。终不能忍。又不如与忍俱忘。盖真性 <lb ed="X" n="0691c13"/><lb ed="R092" n="0728b04"/>中原无辱可忍。不过虚名以劝人。太阳禅师擧火。 <lb ed="X" n="0691c14"/><lb ed="R092" n="0728b05"/>问僧云。会么。僧云。不会。师云。起则遍周沙界。灭则 <lb ed="X" n="0691c15"/><lb ed="R092" n="0728b06"/>了无所得。庞居士问<name role="" type="person">马祖</name>云。不与万法为侣。是什 <lb ed="X" n="0691c16"/><lb ed="R092" n="0728b07"/>么人。祖云。迴光自照看。待你一口吸尽西江水。然 <lb ed="X" n="0691c17"/><lb ed="R092" n="0728b08"/>後向你道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c18"/><lb ed="R092" n="0728b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0691c1801">何以故须菩提如我昔为<note place="inline">至</note>无众生相无寿者相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c19"/><lb ed="R092" n="0728b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0691c1901">梵语歌利王。指无道极恶君。<persName>佛</persName>昔修道山中。有诸 <lb ed="X" n="0691c20"/><lb ed="R092" n="0728b11"/>宫女。从王出猎。因王倦寝。诸宫女见<persName>佛</persName>。以为仙也。 <lb ed="X" n="0691c21"/><lb ed="R092" n="0728b12"/>遂环集<persName>佛</persName>所礼拜。王觉。大怒。将刀割截<persName>佛</persName>之身体。 <lb ed="X" n="0691c22"/><lb ed="R092" n="0728b13"/>天怒雨石乃免。何以见无心忍辱。<persName>佛</persName>言。我遭此凌 <lb ed="X" n="0691c23"/><lb ed="R092" n="0728b14"/>辱之时。唯无我人等四相故忘其辱。亦忘其为忍 <lb ed="X" n="0691c24"/><lb ed="R092" n="0728b15"/>辱。纵被割截无所顾虑。若使我于往昔。被歌利王。 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0692a" n="0692a"/> <lb ed="X" n="0692a01"/><lb ed="R092" n="0728b16"/>欲将我身<g ref="#CB06745">搩</g>裂时。有一毫我人等相。则嗔恨之心。 <lb ed="X" n="0692a02"/><lb ed="R092" n="0728b17"/>必有不容遏者。亦何能忍辱如此。不但于歌利王 <lb ed="X" n="0692a03"/><lb ed="R092" n="0728b18"/>如此。犹思忆过去五百世时。知此身原是假合。因 <lb ed="X" n="0692a04"/><lb ed="R092" n="0729a01"/>单修忍辱之道。作忍辱仙人。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0692a0401" n="0692a0401"/><anchor xml:id="beg0692a0401" n="0692a0401"/>已<anchor xml:id="end0692a0401"/>脱離四相久矣。 <lb ed="X" n="0692a05"/><lb ed="R092" n="0729a02"/>所以忍辱。而不住忍辱之相。传颂曰。暴虐唯无道。 <lb ed="X" n="0692a06"/><lb ed="R092" n="0729a03"/>时称歌利王。逢君出遊猎。仙人横被伤。频经五百 <lb ed="X" n="0692a07"/><lb ed="R092" n="0729a04"/>世。前後极时长。承仙忍辱力。今乃证真常。川禅师 <lb ed="X" n="0692a08"/><lb ed="R092" n="0729a05"/>云。智不责愚。颂曰。加刀断水。似火吹光。明来暗去。 <lb ed="X" n="0692a09"/><lb ed="R092" n="0729a06"/>那事无妨。歌利王。歌利王。谁知远烟浪。别有好商 <lb ed="X" n="0692a10"/><lb ed="R092" n="0729a07"/>量。又云。目前无法。从教柳绿花红。耳畔无声。一任 <lb ed="X" n="0692a11"/><lb ed="R092" n="0729a08"/>莺啼燕语。颂曰。四大元无我。五蕴悉皆空。廓落虚 <lb ed="X" n="0692a12"/><lb ed="R092" n="0729a09"/>无理。乾坤万古同。妙峰嶷嶷常如故。谁管顚号刮 <lb ed="X" n="0692a13"/><lb ed="R092" n="0729a10"/>地风。</p><p xml:id="pX25p0692a1303" cb:place="inline">〇肇法师曰。五蕴身非有。四大本来空。将头 <lb ed="X" n="0692a14"/><lb ed="R092" n="0729a11"/>临白刃。一似斩春风。歌者。即慧之别名。利者。刀也。 <lb ed="X" n="0692a15"/><lb ed="R092" n="0729a12"/>非谓世间之刀。王者。心也。是用慧刀。割截无明烦 <lb ed="X" n="0692a16"/><lb ed="R092" n="0729a13"/>恼之身体也。应生嗔恨者。谓色身与法身不同。当 <lb ed="X" n="0692a17"/><lb ed="R092" n="0729a14"/>知割截之时。即不见有身相。亦不见有我人等四 <lb ed="X" n="0692a18"/><lb ed="R092" n="0729a15"/>相。何处更有嗔恨也。</p><p xml:id="pX25p0692a1809" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。大凡为善知 <lb ed="X" n="0692a19"/><lb ed="R092" n="0729a16"/>识。应当慈悲柔和。善顺接物。以平等无诤自处。彼 <lb ed="X" n="0692a20"/><lb ed="R092" n="0729a17"/>以恶声色来加我。非理相干。讪谤毁辱。但退步自 <lb ed="X" n="0692a21"/><lb ed="R092" n="0729a18"/>照。勿与挍量。亦不嗔恨。久之魔孽自消。若与之较。 <lb ed="X" n="0692a22"/><lb ed="R092" n="0729b01"/>即恶声相反。岂有了期。且见性之人。闻人毁谤。如 <lb ed="X" n="0692a23"/><lb ed="R092" n="0729b02"/>饮甘露。心自淸凉。不生烦恼。则能成就定慧之力。 <lb ed="X" n="0692a24"/><lb ed="R092" n="0729b03"/>不被六贼盗窃家宝。功德法财。遂从此增长。今人 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0692b" n="0692b"/> <lb ed="X" n="0692b01"/><lb ed="R092" n="0729b04"/>或被言语小嫌。或为钱财得失。往往毁情争鬥。构 <lb ed="X" n="0692b02"/><lb ed="R092" n="0729b05"/>讼经年。骨月而成仇敌。睹此寧不猛省。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692b03"/><lb ed="R092" n="0729b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0692b0301">是故须菩提菩萨应離一切<note place="inline">至</note>若心有住即为非住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692b04"/><lb ed="R092" n="0729b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0692b0401">口非住住字。作止字看。馀皆言染著也。<persName>佛</persName>言。據我 <lb ed="X" n="0692b05"/><lb ed="R092" n="0729b08"/>忍辱不住相看来。今诸菩萨。欲求无上道果。发无 <lb ed="X" n="0692b06"/><lb ed="R092" n="0729b09"/>上道心者。又岂可少住相。当離一切相以。发正觉 <lb ed="X" n="0692b07"/><lb ed="R092" n="0729b10"/>心。然後可以成<persName>佛</persName>。不可住于声色香味触法而生 <lb ed="X" n="0692b08"/><lb ed="R092" n="0729b11"/>心也。盖真心中。初无色声等。故六祖云。我于此法。 <lb ed="X" n="0692b09"/><lb ed="R092" n="0729b12"/>无住为本。花严云。一切境界。不生染著。净身口意。 <lb ed="X" n="0692b10"/><lb ed="R092" n="0729b13"/>住无碍行。灭一切障。世间受生。皆由著我。若離此 <lb ed="X" n="0692b11"/><lb ed="R092" n="0729b14"/>著。则无生处。涅槃经云。凡夫著色。乃至著识。以著 <lb ed="X" n="0692b12"/><lb ed="R092" n="0729b15"/>识故。则生贪染心。故为所缚。乃至为识之所繫缚。 <lb ed="X" n="0692b13"/><lb ed="R092" n="0729b16"/>以繫缚故。则不得免生老病死忧悲大苦一切烦 <lb ed="X" n="0692b14"/><lb ed="R092" n="0729b17"/>恼。于此能生无所住著之心。便是居尘出尘。纔合 <lb ed="X" n="0692b15"/><lb ed="R092" n="0729b18"/>于阿耨多罗三藐三菩提法。不然。心便不能脱洒。 <lb ed="X" n="0692b16"/><lb ed="R092" n="0730a01"/>即非菩萨之所当止。色声等。人人皆有。但一沉溺 <lb ed="X" n="0692b17"/><lb ed="R092" n="0730a02"/>于中。却生出许多烦恼贪吝心。便不能全智慧。得 <lb ed="X" n="0692b18"/><lb ed="R092" n="0730a03"/>证<persName>佛</persName>果。<persName>佛</persName>所以屡屡戒之。察禅师心印颂曰。问君 <lb ed="X" n="0692b19"/><lb ed="R092" n="0730a04"/>心印作何颜。心印何人敢授传。历劫坦然无异色。 <lb ed="X" n="0692b20"/><lb ed="R092" n="0730a05"/>呼为心印早虚言。须知体似虚空性。意似红炉火 <lb ed="X" n="0692b21"/><lb ed="R092" n="0730a06"/>裡莲。莫谓无心云是道。无心犹隔一褈关。川禅师 <lb ed="X" n="0692b22"/><lb ed="R092" n="0730a07"/>云。是。即此用。離此用。颂曰。得之于心。应之于手。雪 <lb ed="X" n="0692b23"/><lb ed="R092" n="0730a08"/>月风花。天长地久。朝朝鸡向五更啼。春来处处山 <lb ed="X" n="0692b24"/><lb ed="R092" n="0730a09"/>花秀。</p><p xml:id="pX25p0692b2403" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。在家菩萨。修出家行。如火中 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0692c" n="0692c"/> <lb ed="X" n="0692c01"/><lb ed="R092" n="0730a10"/>生莲。盖名位权势意气。猝难调伏。而况火宅烦扰 <lb ed="X" n="0692c02"/><lb ed="R092" n="0730a11"/>熬煎。百端千緖。除非自<anchor xml:id="nkr_note_add_0692c0201" n="0692c0201"/><anchor xml:id="beg0692c0201" n="0692c0201"/>己<anchor xml:id="end0692c0201"/>直下明悟本性妙圆。到 <lb ed="X" n="0692c03"/><lb ed="R092" n="0730a12"/>大寂大定休歇之场。方能放下。廓尔平常。彻证无 <lb ed="X" n="0692c04"/><lb ed="R092" n="0730a13"/>心。观一切法。如梦幻泡。空豁豁地。随时应节。消遣 <lb ed="X" n="0692c05"/><lb ed="R092" n="0730a14"/>将去。随自<anchor xml:id="nkr_note_add_0692c0501" n="0692c0501"/><anchor xml:id="beg0692c0501" n="0692c0501"/>己<anchor xml:id="end0692c0501"/>力量。转化未悟。同入无为无事法性 <lb ed="X" n="0692c06"/><lb ed="R092" n="0730a15"/>海中。则出来<name role="" type="person">南阎浮提</name>打一遭。必不为折本也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c07"/><lb ed="R092" n="0730a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0692c0701">是故<persName>佛</persName>说菩萨心<note place="inline">至</note>利益一切众生故应如是佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c08"/><lb ed="R092" n="0730a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0692c0801">六尘中。一个色字。最易染著。色即是空。空即是色。 <lb ed="X" n="0692c09"/><lb ed="R092" n="0730a18"/>识得他破。无过于<persName>佛</persName>。故又独摘出言之。唯不应住 <lb ed="X" n="0692c10"/><lb ed="R092" n="0730b01"/>六尘而生心念。是故菩萨的心。谓六度以佈施为 <lb ed="X" n="0692c11"/><lb ed="R092" n="0730b02"/>首亦不应住于色而行佈施。何也。只为一切众生。 <lb ed="X" n="0692c12"/><lb ed="R092" n="0730b03"/>不可令彼赢此绌。须均被其泽。始有以利益之。应 <lb ed="X" n="0692c13"/><lb ed="R092" n="0730b04"/>当如此不住色佈施也。其馀声香味触法之不应 <lb ed="X" n="0692c14"/><lb ed="R092" n="0730b05"/>住。又可推<anchor xml:id="nkr_note_add_0692c1401" n="0692c1401"/><anchor xml:id="beg0692c1401" n="0692c1401"/>己<anchor xml:id="end0692c1401"/>。故花严经云不为自身求欢乐。但为 <lb ed="X" n="0692c15"/><lb ed="R092" n="0730b06"/>救护诸众生。傅颂曰。菩萨怀深智。何时不带悲。投 <lb ed="X" n="0692c16"/><lb ed="R092" n="0730b07"/>身忧虎饿。割肉恐鹰饥。精勤三大劫。曾无一念疲。 <lb ed="X" n="0692c17"/><lb ed="R092" n="0730b08"/>如能同此行。皆得作天师。川禅师云。有<persName>佛</persName>处不得 <lb ed="X" n="0692c18"/><lb ed="R092" n="0730b09"/>住。无<persName>佛</persName>处急走过。三十年後。莫言不道。颂曰。朝遊 <lb ed="X" n="0692c19"/><lb ed="R092" n="0730b10"/>南嶽。暮往天台。追之不及。忽然自来。独坐独坐无 <lb ed="X" n="0692c20"/><lb ed="R092" n="0730b11"/>拘繫。得宽怀处且宽怀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c21"/><lb ed="R092" n="0730b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0692c2101"><persName>如来</persName>说一切诸相<note place="inline">至</note>又说一切众生即非众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c22"/><lb ed="R092" n="0730b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0692c2201">若说是诸相原有相。无怪乎人之有住也。<persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0692c23"/><lb ed="R092" n="0730b14"/>说诸相。以凡有相者。终有败壞。皆是虚妄。人身中 <lb ed="X" n="0692c24"/><lb ed="R092" n="0730b15"/>原自有真常不灭之相。幷不见有真实形迹。故云 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0693a" n="0693a"/> <lb ed="X" n="0693a01"/><lb ed="R092" n="0730b16"/>即是非相。但人迷即众生悟即是<persName>佛</persName>。若能断诸妄 <lb ed="X" n="0693a02"/><lb ed="R092" n="0730b17"/>念。见自<persName>佛</persName>性。即非众生非原有众生之定名也。川 <lb ed="X" n="0693a03"/><lb ed="R092" n="0730b18"/>禅师云。别有长处不妨拈出颂曰不是众生不是 <lb ed="X" n="0693a04"/><lb ed="R092" n="0731a01"/>相。春暖黄莺啼柳上。说尽山雲海月情。依前不会 <lb ed="X" n="0693a05"/><lb ed="R092" n="0731a02"/>空惆怅。空惆怅。万里无雲天一样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a06"/><lb ed="R092" n="0731a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693a0601">须菩提<persName>如来</persName>是真语者<note place="inline">至</note>不诳语者不异语者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a07"/><lb ed="R092" n="0731a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693a0701">真语。无一毫伪。实语无一毫虚。如语。契真如之语。 <lb ed="X" n="0693a08"/><lb ed="R092" n="0731a05"/>不诳语。不诳惑人。不异语。不作怪诞语。盖<persName>如来</persName>一 <lb ed="X" n="0693a09"/><lb ed="R092" n="0731a06"/>言一语。皆从淸净心中流出。故言此五者。令人生 <lb ed="X" n="0693a10"/><lb ed="R092" n="0731a07"/>信心。毋疑心。傅颂曰。众生与蕴界。名别体非殊。了 <lb ed="X" n="0693a11"/><lb ed="R092" n="0731a08"/>知心似幻。迷情见有馀。真言言不妄。实语语非虚。 <lb ed="X" n="0693a12"/><lb ed="R092" n="0731a09"/>始终无变异。性相本来如。川禅师云。知恩者少。负 <lb ed="X" n="0693a13"/><lb ed="R092" n="0731a10"/>恩者多。颂曰。两个五百是一贯。阿爷原是丈夫汉。 <lb ed="X" n="0693a14"/><lb ed="R092" n="0731a11"/>分明对面报渠言。争奈好心无好报。真语者。实语 <lb ed="X" n="0693a15"/><lb ed="R092" n="0731a12"/>者。呵呵呵。喏喏喏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a16"/><lb ed="R092" n="0731a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693a1601">须菩提<persName>如来</persName>所得法此法无实无虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a17"/><lb ed="R092" n="0731a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693a1701">欲言其实。无形可观。无相可得。欲言其虚。时时呈 <lb ed="X" n="0693a18"/><lb ed="R092" n="0731a15"/>露。处处周圆。此真空无相之妙法也。然<persName>如来</persName>法无 <lb ed="X" n="0693a19"/><lb ed="R092" n="0731a16"/>所得。何故说一得字。盖<persName>如来</persName>所得之法。正是此无 <lb ed="X" n="0693a20"/><lb ed="R092" n="0731a17"/>实无虚心法。不可以言得也。所以人不可著相求。 <lb ed="X" n="0693a21"/><lb ed="R092" n="0731a18"/>傅颂曰。证空便为实。执我乃成虚。非空亦非有。谁 <lb ed="X" n="0693a22"/><lb ed="R092" n="0731b01"/>有复谁无。对病应施药。无病药还祛。须依二空理。 <lb ed="X" n="0693a23"/><lb ed="R092" n="0731b02"/>颖脱入无馀。川禅师云。水中盐味。色裡胶靑。颂曰。 <lb ed="X" n="0693a24"/><lb ed="R092" n="0731b03"/>硬似铁。软如酥。看时有。觅时无。虽然步步常相守。 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0693b" n="0693b"/> <lb ed="X" n="0693b01"/><lb ed="R092" n="0731b04"/>要且无人识得渠。咦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b02"/><lb ed="R092" n="0731b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693b0201">须菩提若菩萨心住于法<note place="inline">至</note>日光明照见种种色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b03"/><lb ed="R092" n="0731b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693b0301"><persName>佛</persName>言。设若修行人求证<persName>佛</persName>果其心于法。尙有所执 <lb ed="X" n="0693b04"/><lb ed="R092" n="0731b07"/>住。纵然能行佈施。亦未能了彻真空。故如人入暗 <lb ed="X" n="0693b05"/><lb ed="R092" n="0731b08"/>室中。茫无所见。若心一无住著。则随佈施。随浑忘。 <lb ed="X" n="0693b06"/><lb ed="R092" n="0731b09"/>此心圆融。何微弗彻。譬如人本有眼目。加以日光。 <lb ed="X" n="0693b07"/><lb ed="R092" n="0731b10"/>有不照见种种形色者乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b08"/><lb ed="R092" n="0731b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693b0801">须菩提当来之世<note place="inline">至</note>皆得成就无量无边功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b09"/><lb ed="R092" n="0731b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693b0901">将来之世。後五百岁浊恶之时。<persName>如来</persName>虽没。若有人 <lb ed="X" n="0693b10"/><lb ed="R092" n="0731b13"/>知本心无相。能于此经受持读诵。心常精进。则不 <lb ed="X" n="0693b11"/><lb ed="R092" n="0731b14"/>著相处。慧性渐开。应当了悟人法二空。不被一切 <lb ed="X" n="0693b12"/><lb ed="R092" n="0731b15"/>善恶。圣凡诸境惑乱。即与<persName>如来</persName>智慧同矣。任他无 <lb ed="X" n="0693b13"/><lb ed="R092" n="0731b16"/>量无边功德。是人皆能当下顿悟。若以<persName>佛</persName>之智慧 <lb ed="X" n="0693b14"/><lb ed="R092" n="0731b17"/>照之。无不悉知悉见。共能成就。岂以五百岁後。遂 <lb ed="X" n="0693b15"/><lb ed="R092" n="0731b18"/>难其人。真为第一稀有耶。川禅师云。因地而倒。因 <lb ed="X" n="0693b16"/><lb ed="R092" n="0732a01"/>地而起。向你道甚么。颂曰。世间万事不如常。又不 <lb ed="X" n="0693b17"/><lb ed="R092" n="0732a02"/>惊人又久长。如常恰似秋风至。无意凉人人自凉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0693b18"/><lb ed="R092" n="0732a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">持经功德分第十五</cb:mulu><head>〇持经功德分第十五</head><p xml:id="pX25p0693b1810" cb:place="inline">受持此经。功德无量。</p> <lb ed="X" n="0693b19"/><lb ed="R092" n="0732a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693b1901">须菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>受持读诵为人解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b20"/><lb ed="R092" n="0732a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693b2001"><persName>佛</persName>恐人执著<persName>如来</persName>忍辱之说。徒以身佈施。而于自 <lb ed="X" n="0693b21"/><lb ed="R092" n="0732a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0693b2101" n="0693b2101"/><anchor xml:id="beg0693b2101" n="0693b2101"/>己<anchor xml:id="end0693b2101"/>性。与他人性。无纤毫利益。故于十三分言之。至 <lb ed="X" n="0693b22"/><lb ed="R092" n="0732a07"/>此复言。屡救其失。初日分谓早辰。中日分。谓中午。 <lb ed="X" n="0693b23"/><lb ed="R092" n="0732a08"/>後日分。谓晚间。一日三时。以恒河沙等身命佈施。 <lb ed="X" n="0693b24"/><lb ed="R092" n="0732a09"/>如是捨身。直至历无量劫。世间原无此事。<persName>佛</persName>不过 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0693c" n="0693c"/> <lb ed="X" n="0693c01"/><lb ed="R092" n="0732a10"/>虑未来众生。以佈施求福。反染烦恼之因。故设化 <lb ed="X" n="0693c02"/><lb ed="R092" n="0732a11"/>假喩。极言佈施之多且远也。终不若金刚经。有闻 <lb ed="X" n="0693c03"/><lb ed="R092" n="0732a12"/>之者。一心信向。无所违逆。只此一念。闻经悟道。我 <lb ed="X" n="0693c04"/><lb ed="R092" n="0732a13"/>人顿尽。言下即<persName>佛</persName>。将捨身有漏之福。比持经无漏 <lb ed="X" n="0693c05"/><lb ed="R092" n="0732a14"/>之慧。实不可及。故其福德。勝彼捨身者。何况更能 <lb ed="X" n="0693c06"/><lb ed="R092" n="0732a15"/>书写此经。受持之。读诵之。且为人解说。流传今古。 <lb ed="X" n="0693c07"/><lb ed="R092" n="0732a16"/>自种善根。又启人之善心。日见增长。愈久而愈盛。 <lb ed="X" n="0693c08"/><lb ed="R092" n="0732a17"/>此为出世间福。其得福也。不尤多乎。川禅师云。人 <lb ed="X" n="0693c09"/><lb ed="R092" n="0732a18"/>天福报即不无。<persName>佛</persName>法未梦见在。颂曰。初中後发施 <lb ed="X" n="0693c10"/><lb ed="R092" n="0732b01"/>心同。功德无边算不穷。争似信心心不逆。一拳打 <lb ed="X" n="0693c11"/><lb ed="R092" n="0732b02"/>透太虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c12"/><lb ed="R092" n="0732b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693c1201">须菩提以要言之<note place="inline">至</note>不可称量无边功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c13"/><lb ed="R092" n="0732b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693c1301">信心于此经得福。非私造之说也。今擧经中要领 <lb ed="X" n="0693c14"/><lb ed="R092" n="0732b05"/>言之。所说原要人生智慧心。不可住相。非他经之 <lb ed="X" n="0693c15"/><lb ed="R092" n="0732b06"/>溺于口耳文字者比。不可以心思口议。不可以称 <lb ed="X" n="0693c16"/><lb ed="R092" n="0732b07"/>算量度。功德之大。无有边际。亦复如此。所以一生 <lb ed="X" n="0693c17"/><lb ed="R092" n="0732b08"/>信心。遂能获福。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c18"/><lb ed="R092" n="0732b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0693c1801"><persName>如来</persName>为发大乘者说为发最上乘者说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c19"/><lb ed="R092" n="0732b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0693c1901">乘。车也。阿罗汉独了生死。不度众生。谓之小乘。如 <lb ed="X" n="0693c20"/><lb ed="R092" n="0732b11"/>车乘之小者。能自载而<anchor xml:id="nkr_note_add_0693c2001" n="0693c2001"/><anchor xml:id="beg0693c2001" n="0693c2001"/>已<anchor xml:id="end0693c2001"/>。缘觉之人。半为人。半为 <lb ed="X" n="0693c21"/><lb ed="R092" n="0732b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0693c2101" n="0693c2101"/><anchor xml:id="beg0693c2101" n="0693c2101"/>己<anchor xml:id="end0693c2101"/>。谓之中乘。如车乘之适中者也。菩萨智慧廣大。 <lb ed="X" n="0693c22"/><lb ed="R092" n="0732b13"/>善能建立一切法。普度众生。故为大乘。<persName>佛</persName>又能化 <lb ed="X" n="0693c23"/><lb ed="R092" n="0732b14"/>度菩萨。不见垢法可厌。不见净法可求。不见众生 <lb ed="X" n="0693c24"/><lb ed="R092" n="0732b15"/>可度。不见涅槃可证。不作度众生心。亦不作不度 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0694a" n="0694a"/> <lb ed="X" n="0694a01"/><lb ed="R092" n="0732b16"/>众生心。在大乘之上不复有乘。故为最上乘。<persName>佛</persName>言 <lb ed="X" n="0694a02"/><lb ed="R092" n="0732b17"/>人固当信经。然是经非。根器浅薄者可得闻。当日 <lb ed="X" n="0694a03"/><lb ed="R092" n="0732b18"/><persName>如来</persName>于无可说中而幻为之说者。为欲度众生为 <lb ed="X" n="0694a04"/><lb ed="R092" n="0733a01"/>菩萨。使之空诸色相。启发有大乘心者说也。为欲 <lb ed="X" n="0694a05"/><lb ed="R092" n="0733a02"/>度菩萨为<persName>佛</persName>。使之得空空相念。启发有最上乘心 <lb ed="X" n="0694a06"/><lb ed="R092" n="0733a03"/>者说也。人若是与法两相合。然後纔生信心。川禅 <lb ed="X" n="0694a07"/><lb ed="R092" n="0733a04"/>师云。如斩一握丝。一斩一切断。颂曰。一拳打倒化 <lb ed="X" n="0694a08"/><lb ed="R092" n="0733a05"/>城关。一脚踢翻元妙寨。南北东西信步行。休觅大 <lb ed="X" n="0694a09"/><lb ed="R092" n="0733a06"/>悲观自在。大乘说。最上说。一棒一条痕。一掌一握 <lb ed="X" n="0694a10"/><lb ed="R092" n="0733a07"/>血。长沙云。百丈竿头不动人。虽然得入未为真百 <lb ed="X" n="0694a11"/><lb ed="R092" n="0733a08"/>丈竿头须进步。十方世界现全身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694a12"/><lb ed="R092" n="0733a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0694a1201">若有人能受持读诵<note place="inline">至</note>阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694a13"/><lb ed="R092" n="0733a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0694a1301">今受持读诵能自觉矣。廣为人说。能觉人矣。令其 <lb ed="X" n="0694a14"/><lb ed="R092" n="0733a11"/>深悟。不生毁谤。大得忍力。大智慧力。大方便力。使 <lb ed="X" n="0694a15"/><lb ed="R092" n="0733a12"/>诸学者。自悟无相之理。得见本性<persName>如来</persName>。成无上道。 <lb ed="X" n="0694a16"/><lb ed="R092" n="0733a13"/>便与<persName>如来</persName>相印合。岂不悉知悉见是人。决定可以 <lb ed="X" n="0694a17"/><lb ed="R092" n="0733a14"/>成就无尽藏的功德。揹负曰荷。在肩曰担。言此等 <lb ed="X" n="0694a18"/><lb ed="R092" n="0733a15"/>人。欲使<anchor xml:id="nkr_note_add_0694a1801" n="0694a1801"/><anchor xml:id="beg0694a1801" n="0694a1801"/>己<anchor xml:id="end0694a1801"/>与众生。皆了悟此经。开发心中智慧光 <lb ed="X" n="0694a19"/><lb ed="R092" n="0733a16"/>明。離诸尘劳妄念。皆成就<persName>佛</persName>道。把<persName>如来</persName>无上觉悟 <lb ed="X" n="0694a20"/><lb ed="R092" n="0733a17"/>事。都以一身负任之。岂非荷担<persName>如来</persName>阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0694a21"/><lb ed="R092" n="0733a18"/>藐三菩提耶。川禅师云。擘开大华手。须是巨灵神。 <lb ed="X" n="0694a22"/><lb ed="R092" n="0733b01"/>颂曰。堆山积岳来。一一尽尘埃。眼裡瞳人碧。胸中 <lb ed="X" n="0694a23"/><lb ed="R092" n="0733b02"/>气若雷。出边沙塞静。入国贯英才一片寸心如海 <lb ed="X" n="0694a24"/><lb ed="R092" n="0733b03"/>大。波淸幾见去还来。</p><p xml:id="pX25p0694a2409" cb:place="inline">〇心<persName>佛</persName>颂曰。<persName>佛</persName>即心兮心即 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0694b" n="0694b"/> <lb ed="X" n="0694b01"/><lb ed="R092" n="0733b04"/><persName>佛</persName>。心<persName>佛</persName>从来皆妄物。若知无<persName>佛</persName>复无心。始是真如 <lb ed="X" n="0694b02"/><lb ed="R092" n="0733b05"/>法身<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName><persName>佛</persName><persName>佛</persName>。没模样。一颗圆光含万象。无体之 <lb ed="X" n="0694b03"/><lb ed="R092" n="0733b06"/>体即真体。无相之相即实相。非色非空非不空。不 <lb ed="X" n="0694b04"/><lb ed="R092" n="0733b07"/>动不静不来往。无异无同无有无。难取难捨难指 <lb ed="X" n="0694b05"/><lb ed="R092" n="0733b08"/>望。内外圆明到处通。一<persName>佛</persName>国在一沙中。一粒沙含 <lb ed="X" n="0694b06"/><lb ed="R092" n="0733b09"/>大千界。一个身心万个同。知之须会无心法。不染 <lb ed="X" n="0694b07"/><lb ed="R092" n="0733b10"/>不净为净业。善恶千端无有无。便是南无大迦葉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b08"/><lb ed="R092" n="0733b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0694b0801">何以故须菩提<note place="inline">至</note>听受读诵为人解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b09"/><lb ed="R092" n="0733b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0694b0901">所以称其荷担<persName>如来</persName>无上正觉者。何也。其人真能 <lb ed="X" n="0694b10"/><lb ed="R092" n="0733b13"/>有大乘最上乘之心也。设使是人所乐者。是小乘 <lb ed="X" n="0694b11"/><lb ed="R092" n="0733b14"/>教法。必愚钝之量。局于见闻之小。不能听信廣大 <lb ed="X" n="0694b12"/><lb ed="R092" n="0733b15"/>无上菩提。只修福慧六道轮迴因果之法。纵能强 <lb ed="X" n="0694b13"/><lb ed="R092" n="0733b16"/>学。执著多闻。不免有我人等见之私。即不能听受 <lb ed="X" n="0694b14"/><lb ed="R092" n="0733b17"/>读诵为人解说此经之義。岂能得正法如荷担乎。 <lb ed="X" n="0694b15"/><lb ed="R092" n="0733b18"/>勇禅师云。颜色规模恰似真。人前拈弄越光新。及 <lb ed="X" n="0694b16"/><lb ed="R092" n="0734a01"/>乎人火重烹试。到了归终是假银。川禅师云。仁者 <lb ed="X" n="0694b17"/><lb ed="R092" n="0734a02"/>见之谓之仁。智者见之谓之智。颂曰。不学英雄不 <lb ed="X" n="0694b18"/><lb ed="R092" n="0734a03"/>读书。波波役役走长途。孃生宝藏无心用。甘作无 <lb ed="X" n="0694b19"/><lb ed="R092" n="0734a04"/>知饿死夫。争怪得别人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b20"/><lb ed="R092" n="0734a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0694b2001">须菩提在在处处<note place="inline">至</note>以诸花香而散其处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b21"/><lb ed="R092" n="0734a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0694b2101">在在处处。所在之处不一。自身持诵。复为人解说。 <lb ed="X" n="0694b22"/><lb ed="R092" n="0734a07"/>随其所在之处。皆有此经。如摩尼宝珠。瑞光辉焕。 <lb ed="X" n="0694b23"/><lb ed="R092" n="0734a08"/>足以感天地。动鬼神。一切世间。凡在天道。人道。阿 <lb ed="X" n="0694b24"/><lb ed="R092" n="0734a09"/>修罗道者。所<persName>应供</persName>养。当知此有经之处。即是<persName>如来</persName> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0694c" n="0694c"/> <lb ed="X" n="0694c01"/><lb ed="R092" n="0734a10"/>境界。宛然如真身舍利宝塔在前。无不生恭敬心。 <lb ed="X" n="0694c02"/><lb ed="R092" n="0734a11"/>围绕作礼以皈依。将诸花香列其处。无所不用其 <lb ed="X" n="0694c03"/><lb ed="R092" n="0734a12"/>恭敬。若非受持真经。必不可得。傅颂曰。所作依他 <lb ed="X" n="0694c04"/><lb ed="R092" n="0734a13"/>性。修成功德林。终无趋寂意。唯有济群心。行悲悲 <lb ed="X" n="0694c05"/><lb ed="R092" n="0734a14"/>廣大。用智智能深。利他兼自利。小圣讵能任。川禅 <lb ed="X" n="0694c06"/><lb ed="R092" n="0734a15"/>师云镇州萝蔔雲门胡餠颂曰。与君同步又同鄕。 <lb ed="X" n="0694c07"/><lb ed="R092" n="0734a16"/>起坐相从岁月长。渴饮饥餐常对面。不须迴首更 <lb ed="X" n="0694c08"/><lb ed="R092" n="0734a17"/>思量。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0694c09"/><lb ed="R092" n="0734a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">能净业障分第十六</cb:mulu><head>〇能净业障分第十六</head><p xml:id="pX25p0694c0910" cb:place="inline">心能淸净。凡诸罪业皆消 <lb ed="X" n="0694c10"/><lb ed="R092" n="0734b01"/>不足为障。</p> <lb ed="X" n="0694c11"/><lb ed="R092" n="0734b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0694c1101">复次须菩提若善男子<note place="inline">至</note>得阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c12"/><lb ed="R092" n="0734b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0694c1201">先世。指前生。亦可就现在论。如昔日作恶。今日向 <lb ed="X" n="0694c13"/><lb ed="R092" n="0734b04"/>善。在世上改换一番。亦为先世。<persName>佛</persName>言。持此真经应 <lb ed="X" n="0694c14"/><lb ed="R092" n="0734b05"/>为天人恭敬。今或有疾患贫穷。反为人轻贱憎恶。 <lb ed="X" n="0694c15"/><lb ed="R092" n="0734b06"/>便谓读经无益。福报为虚语。遂生疑惑。有退转心。 <lb ed="X" n="0694c16"/><lb ed="R092" n="0734b07"/>殊不知非经无功德。盖是人先世。曾作无量罪业。 <lb ed="X" n="0694c17"/><lb ed="R092" n="0734b08"/>应堕恶道。不得令终。今借此持经之力。不过遭人 <lb ed="X" n="0694c18"/><lb ed="R092" n="0734b09"/>轻贱。先世罪业。悉皆冰消火灭。不复堕落恶道。岂 <lb ed="X" n="0694c19"/><lb ed="R092" n="0734b10"/>止仅仅灭罪而<anchor xml:id="nkr_note_add_0694c1901" n="0694c1901"/><anchor xml:id="beg0694c1901" n="0694c1901"/>已<anchor xml:id="end0694c1901"/>。将来必得<persName>佛</persName>果菩提。谁谓持经 <lb ed="X" n="0694c20"/><lb ed="R092" n="0734b11"/>不大有益耶。张无尽云。四序炎凉去复还。圣凡只 <lb ed="X" n="0694c21"/><lb ed="R092" n="0734b12"/>在刹那间。前人罪业今人贱。倒却前人罪业山。傅 <lb ed="X" n="0694c22"/><lb ed="R092" n="0734b13"/>颂曰。先身有报障。今日受持经。暂被人轻贱。转重 <lb ed="X" n="0694c23"/><lb ed="R092" n="0734b14"/>复还轻。若了依他起。能除遍计情。常依般若观。何 <lb ed="X" n="0694c24"/><lb ed="R092" n="0734b15"/>虑不圆成。川禅师云。不因一事。不长一智。颂曰。赞 <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0695a" n="0695a"/> <lb ed="X" n="0695a01"/><lb ed="R092" n="0734b16"/>不及。毁不及。若了一。万事毕。无欠无馀若太虚。为 <lb ed="X" n="0695a02"/><lb ed="R092" n="0734b17"/>君题作波罗蜜。</p><p xml:id="pX25p0695a0207" cb:place="inline">〇人往往为邪婬悖逆事。若论天 <lb ed="X" n="0695a03"/><lb ed="R092" n="0734b18"/>理。应该自身受谴。儿孙受殃。尝见有此等人。一旦 <lb ed="X" n="0695a04"/><lb ed="R092" n="0735a01"/>追悔前非。皈依经教。学做好人。虽先前罪过。不免 <lb ed="X" n="0695a05"/><lb ed="R092" n="0735a02"/>人之指触轻贱。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a0501" n="0695a0501"/><anchor xml:id="beg0695a0501" n="0695a0501"/>已<anchor xml:id="end0695a0501"/>实心向善。不复为恶干犯刑 <lb ed="X" n="0695a06"/><lb ed="R092" n="0735a03"/>宪。贻害後代。自新者如此获福。况未尝作恶者。又 <lb ed="X" n="0695a07"/><lb ed="R092" n="0735a04"/>能持经。岂不更得福庆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695a08"/><lb ed="R092" n="0735a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0695a0801">须菩提我念过去无量<note place="inline">至</note>算数譬喩所不能及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695a09"/><lb ed="R092" n="0735a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0695a0901">梵语阿僧祇。华言无数。那由他。华言一万万。<persName>佛</persName>言。 <lb ed="X" n="0695a10"/><lb ed="R092" n="0735a07"/>我思念过去无量无数的世界遭其劫难。皆因经 <lb ed="X" n="0695a11"/><lb ed="R092" n="0735a08"/>教不明。故我于燃灯<persName>佛</persName>前授记时。得遇万万不可 <lb ed="X" n="0695a12"/><lb ed="R092" n="0735a09"/>勝算诸<persName>佛</persName>。悉皆供养承事。无一<persName>佛</persName>使虚过者。唯虑 <lb ed="X" n="0695a13"/><lb ed="R092" n="0735a10"/>无以阐明<persName>佛</persName>法。而垂之经也。然我身犹幸遇诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0695a14"/><lb ed="R092" n="0735a11"/>是法盛时节。犹可易及。至于後末世。将复受劫之 <lb ed="X" n="0695a15"/><lb ed="R092" n="0735a12"/>时。教法凌夷。仅存一线。于此得持经之人。悟无生 <lb ed="X" n="0695a16"/><lb ed="R092" n="0735a13"/>理。息希望心。远離众生顚倒知见。即到波罗彼岸。 <lb ed="X" n="0695a17"/><lb ed="R092" n="0735a14"/>永出三涂。证无馀涅槃。真是砥柱中流。衍<persName>佛</persName>教于 <lb ed="X" n="0695a18"/><lb ed="R092" n="0735a15"/>不断者也。凡人终日供养。只求福田。不求出離生 <lb ed="X" n="0695a19"/><lb ed="R092" n="0735a16"/>死苦海。自性若迷。福何可救。以此人挍量功德。我 <lb ed="X" n="0695a20"/><lb ed="R092" n="0735a17"/>虽有供<persName>佛</persName>功德。百分百千万亿分。尙不及其一分 <lb ed="X" n="0695a21"/><lb ed="R092" n="0735a18"/>也。即使强为算数。强为譬喩。彼却功德甚大。安能 <lb ed="X" n="0695a22"/><lb ed="R092" n="0735b01"/>及之。川禅师云。功不浪施。颂曰。亿千供<persName>佛</persName>福无边。 <lb ed="X" n="0695a23"/><lb ed="R092" n="0735b02"/>争似常将古教看。白纸上边书黑字。请君开眼目 <lb ed="X" n="0695a24"/><lb ed="R092" n="0735b03"/>前观。风寂寂。水涟涟。谢家人只在渔船。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0501.0695b" n="0695b"/> <lb ed="X" n="0695b01"/><lb ed="R092" n="0735b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0695b0101">须菩提若善男子善女人<note place="inline">至</note>果报亦不可思议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695b02"/><lb ed="R092" n="0735b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0695b0201">具。详也末世众生。德薄垢重。嫉妒弥深。众圣潜隐。 <lb ed="X" n="0695b03"/><lb ed="R092" n="0735b06"/>邪见炽盛。故上文只槪言功德之大。引人精进若 <lb ed="X" n="0695b04"/><lb ed="R092" n="0735b07"/>还详说其大。又恐愚人闻之。心生狂乱。狐疑不信。 <lb ed="X" n="0695b05"/><lb ed="R092" n="0735b08"/>反阻向道之心。所以但使人知功德之大。而不详 <lb ed="X" n="0695b06"/><lb ed="R092" n="0735b09"/>言。要之是经所说。原都是说无相。其義趣原不可 <lb ed="X" n="0695b07"/><lb ed="R092" n="0735b10"/>心思。口议。人依此经修行。所得功德之果报。亦岂 <lb ed="X" n="0695b08"/><lb ed="R092" n="0735b11"/>可容思议哉。果者。如花成实。报者如响应声。理之 <lb ed="X" n="0695b09"/><lb ed="R092" n="0735b12"/>必然也。川禅师云。各各眉毛眼上横。颂曰。良药多 <lb ed="X" n="0695b10"/><lb ed="R092" n="0735b13"/>苦。忠言逆耳。冷暖自知。如鱼饮水。何须他日待龙 <lb ed="X" n="0695b11"/><lb ed="R092" n="0735b14"/>华。今朝先受菩提记。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0695b12"/><lb ed="R092" n="0735b15"/> <lb ed="X" n="0695b13"/><lb ed="R092" n="0735b16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚经如是经義卷上</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0681b2101" to="#end0681b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0681c0201" to="#end0681c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c0801" to="#end0681c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c2001" to="#end0681c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0682b0701" to="#end0682b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0683a0401" to="#end0683a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683a1501" to="#end0683a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0683b1201" to="#end0683b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0683b1701" to="#end0683b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0683c2301" to="#end0683c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0684a0601" to="#end0684a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0684c1001" to="#end0684c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685c2401" to="#end0685c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0686b0201" to="#end0686b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0686b0601" to="#end0686b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0686b1601" to="#end0686b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687a1901" to="#end0687a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687a2401" to="#end0687a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687b0301" to="#end0687b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687b0302" to="#end0687b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687b0601" to="#end0687b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687b0901" to="#end0687b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0687b1201" to="#end0687b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0688b0501" to="#end0688b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688c2301" to="#end0688c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c0501" to="#end0689c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a1601" to="#end0690a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0690b1101" to="#end0690b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0691a0301" to="#end0691a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0692a0401" to="#end0692a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692c0201" to="#end0692c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0692c0501" to="#end0692c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0692c1401" to="#end0692c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693b2101" to="#end0693b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0693c2001" to="#end0693c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693c2101" to="#end0693c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0694a1801" to="#end0694a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0694c1901" to="#end0694c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a0501" to="#end0695a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0681001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0681001">（便宜上，表题ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0681b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0681b2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0681c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0681c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0681c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0681c2001">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0682b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0682b0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0683a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0683a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0683a1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0683b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0683b1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0683b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0683b1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0683c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0683c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0684a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0684a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0684c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0684c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0685c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0686b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0686b0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0686b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0686b0601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0686b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0686b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687b0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687b0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0687b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0687b1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0688b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0688b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0688c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0689c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0690b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0691a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0691a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0692a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0692a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0692c0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0692c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0692c0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0692c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0692c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0693b2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0693c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0693c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0693c2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0694a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0694a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0694c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0694c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0695a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>